Trẻ ho có đờm: Nguyên nhân, Dấu hiệu và Cách điều trị an toàn

Trẻ nhỏ dễ gặp tình trạng ho kèm đờm, khiến cơ thể mệt mỏi, hay quấy khóc, nhất là lúc giao mùa hoặc khi thường xuyên tiếp xúc khói bụi.

Dù phần lớn trường hợp có thể tự dịu đi, đây cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Khi nào triệu chứng trở nên nguy hiểm, cách tiêu đờm cho trẻ và những biện pháp giảm khó chịu tại nhà ra sao? Cùng Dược Bình Đông tìm hiểu ngay sau đây.

1. Tổng quan về tình trạng ho có đờm ở trẻ nhỏ

Trẻ ho khạc ra đờm là phản xạ giúp cơ thể tống dịch nhầy tích tụ ra ngoài, thường xuất hiện khi hệ miễn dịch còn non yếu và niêm mạc nhạy cảm trước tác động từ bên ngoài. Đây là cơ chế làm sạch đường thở tự nhiên, không phải lúc nào cũng xuất phát từ bệnh lý. Trong sinh hoạt hiện đại, tình trạng này thường liên quan đến các nguyên nhân sau.

• Thời tiết chuyển đột ngột từ nóng sang lạnh, không khí khô hanh mùa lạnh hoặc độ ẩm quá cao làm niêm mạc dễ kích thích, tăng tiết đờm, gây phản ứng ho kéo dài.
• Môi trường nhiều bụi mịn, khói thuốc lá hay khí độc kích ứng hô hấp, khiến cơ thể tăng tiết dịch nhầy để đẩy yếu tố gây hại ra ngoài.
• Thói quen sinh hoạt chưa hợp lý như ăn đồ lạnh, đồ ngọt, thiếu ngủ, tiếp xúc không khí lạnh buổi sớm làm suy giảm sức đề kháng.

Mặc dù triệu chứng ho thường thuyên giảm khi chăm sóc đúng cách, phụ huynh cần cảnh giác nếu kéo dài quá 7 ngày hay xuất hiện biểu hiện bất thường, khi đó nên đưa trẻ đi khám để tránh những biến chứng nặng hơn. Một số dấu hiệu phụ huynh cần đặc biệt lưu ý như:

• Sốt cao trên 39°C, kéo dài hơn 3 ngày.
• Thở khó khăn, khò khè, thở nhanh hoặc co lõm lồng ngực khi hít vào.
• Màu đờm thay đổi bất thường (đờm xanh, vàng hoặc có máu).
• Mệt mỏi, bỏ ăn, quấy khóc liên tục, môi tím tái.

Phụ huynh cần đặc biệt lưu ý với bé dưới 3 tuổi khi xuất hiện ho kèm đờm. Do hệ hô hấp còn non yếu, nếu bé có dấu hiệu khó thở hoặc quấy khóc không dứt, hãy đưa đi khám ngay để phòng nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Đọc thêm: Trẻ ho nhiều ngày dai dẳng không khỏi phải làm sao?

2. 2. Trẻ ho có đờm là dấu hiệu của bệnh gì và cách điều trị

2.1. Các bệnh lý thường gặp khiến trẻ bị ho đờm

Chẩn đoán bệnh ho đờm ở trẻ cần dựa trên thăm khám lâm sàng của bác sĩ, kết hợp khai thác triệu chứng, tiền sử bệnh cùng một số xét nghiệm như xét nghiệm máu, mẫu dịch tiết hoặc chụp X-quang ngực. Những nguyên nhân bệnh lý thường gặp gây triệu chứng này gồm:

2.2. Phác đồ điều trị ho có đờm bệnh lý theo chỉ định bác sĩ

Việc điều trị ho kèm đờm ở trẻ cần dựa trên nguyên nhân, mức độ nặng nhẹ cùng tình trạng sức khỏe hiện tại. Từ kết quả thăm khám, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ phù hợp nhằm giảm triệu chứng và hỗ trợ làm sạch đường thở.

• Thuốc ho được chỉ định khi cơn ho gây khó chịu, ảnh hưởng giấc ngủ.
• Thuốc long đờm như Acetylcysteine, Ambroxol, Bromhexine giúp làm loãng chất nhầy, hỗ trợ bé khạc ra dễ hơn.
• Thuốc kháng sinh chỉ dùng khi có bằng chứng nhiễm khuẩn rõ ràng, không sử dụng tùy tiện. Xem thêm bài viết về cách sử dụng kháng sinh trị ho
• Thuốc kháng histamin áp dụng trong trường hợp liên quan đến dị ứng.
• Thuốc giảm đau, hạ sốt như Paracetamol hoặc Ibuprofen dùng khi trẻ sốt cao hay đau họng rõ.

Tiêu đờm cho bé với nhiều loại thuốc theo bác sĩ chỉ định

3. Hướng dẫn cách giảm ho, tiêu đờm tại nhà cho trẻ

3.1. Mẹo dân gian từ thảo dược cho trẻ ho có đờm

Nhiều thảo dược tự nhiên dễ tìm, lành tính, hỗ trợ giảm ho, tiêu đờm, làm dịu cổ họng cho trẻ. Dưới đây là một số công thức dân gian phổ biến, áp dụng tại nhà khá đơn giản.

• Húng chanh đường phèn phát huy tác dụng nhờ tinh dầu giàu hoạt chất kháng khuẩn, giúp làm dịu niêm mạc đang viêm, phù hợp với bé nhỏ.
• Chanh mật ong giúp làm sạch cổ họng nhờ môi trường acid nhẹ kết hợp đặc tính kháng viêm tự nhiên. Lưu ý chỉ dùng cho bé trên 1 tuổi do nguy cơ ngộ độc ở trẻ sơ sinh. Nếu muốn tìm hiểu thêm về cách thực hiện, bạn có thể tham khảo các bài viết chi tiết về trị ho bằng mật ong.
• Nước gừng ấm làm ấm vùng cổ họng, kích thích lưu thông tại chỗ.

Tìm hiểu thêm: Các bài mẹo dân gian trị ho kèm đờm và siro trị ho nhiều đờm để có thêm lựa chọn phù hợp cho bé yêu của bạn.

Với trẻ trên 3 tuổi, phụ huynh có thể tham khảo Thiên Môn Bổ Phổi trẻ em. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Thiên Môn Bổ Phổi 90ml của Dược Bình Đông gồm Tỳ bà diệp, Cát cánh, Tang diệp, Tang bạch bì, Bạc hà, Trần bì, Kinh giới, Tô tử, Mạch môn, hỗ trợ giảm ho, tiêu đờm, làm dịu đau họng, bồi bổ phổi, phù hợp cho bé từ 3–10 tuổi.

3.2. Các phương pháp khác giúp giảm tình trạng trẻ ho có đờm

Ngoài mẹo dân gian, cha mẹ nên kết hợp thêm một số biện pháp hỗ trợ để giúp bé dịu nhanh hơn, đường thở thông thoáng, sức khỏe cải thiện và triệu chứng ho đờm. Những cách dưới đây khá đơn giản, thực hiện tại nhà thuận tiện.

• Dùng thuốc ho thảo dược không kê đơn để làm dịu cổ họng, giảm tần suất ho, long đờm. Trước khi sử dụng, nên hỏi ý kiến bác sĩ để bảo đảm phù hợp với độ tuổi.
• Vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý giúp loại bỏ dịch nhầy, vi khuẩn, đồng thời làm dịu niêm mạc.
• Hút mũi hoặc vỗ rung lồng ngực để làm sạch chất nhầy, đặc biệt quan trọng đối với trẻ nhỏ chưa thể tự khạc đờm.
• Ngủ ở tư thế cao đầu giúp hạn chế chảy nước mũi xuống họng (chảy dịch mũi sau), từ đó giảm kích thích gây ho, nhất là về đêm.
• Tắm nước ấm hoặc giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng cổ, ngực, bàn chân giúp bé dễ chịu, hạn chế nhiễm lạnh.
• Duy trì độ ẩm không khí phù hợp tránh khô hanh kéo dài gây suy yếu hệ hô hấp. Để hiểu rõ nguyên nhân, bạn có thể đọc thêm nội dung: Độ ẩm gây ảnh hưởng đến phổi như thế nào?

Duy trì độ ẩm trong phòng phù hợp cho trẻ bị ho nhiều đờm

3.3. Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt giúp bé tăng đề kháng, nhanh hồi phục giảm tình ho đờm ở trẻ

Lối sống lành mạnh giúp trẻ bị ho có đờm hồi phục nhanh hơn, đồng thời bảo vệ hệ hô hấp, nâng cao miễn dịch, hạn chế tái phát. Cha mẹ nên duy trì những thói quen dưới đây để cải thiện triệu chứng ho đờm ở trẻ.

• Chế độ ăn đủ bốn nhóm dinh dưỡng giúp cung cấp vitamin, khoáng chất cần thiết, từ đó nâng cao sức đề kháng, hỗ trợ chống lại tác nhân gây kích ứng.
• Hạn chế đồ chiên rán, cay nóng, nước uống có gas giúp giảm viêm, tránh làm niêm mạc bị kích thích kéo dài.
• Uống đủ nước ấm giúp làm loãng dịch nhầy, hỗ trợ quá trình tống chất tiết ra ngoài dễ dàng hơn.
• Ngủ đủ 8 – 10 tiếng mỗi đêm giúp cơ thể tái tạo năng lượng, phục hồi tổn thương, tăng hiệu quả đáp ứng miễn dịch.
• Tránh tiếp xúc khói bụi, khói thuốc lá, khói nhang nhằm giảm tác động của các yếu tố gây kích ứng.

4. Biện pháp phòng tránh tình trạng trẻ bị ho đờm tái phát

Với trẻ bị ho đờm, phòng bệnh giữ vai trò then chốt do bé còn nhỏ, khả năng khạc dịch nhầy hạn chế. Chủ động áp dụng biện pháp phòng ngừa giúp giảm nguy cơ tái phát, đồng thời nâng cao sức đề kháng để trẻ phát triển khỏe mạnh.

Dưới đây là một số cách phòng tránh hiệu quả mà cha mẹ có thể tham khảo:

• Giữ ấm cơ thể cho trẻ, đặc biệt khi thời tiết lạnh.
• Rửa tay thường xuyên để ngăn ngừa lây nhiễm virus và vi khuẩn.
• Hạn chế để trẻ tiếp xúc với người bệnh hoặc các nguồn gây bệnh.
• Xây dựng chế độ ăn uống khoa học để tăng cường hệ miễn dịch.
• Vệ sinh mũi họng thường xuyên bằng nước muối sinh lý.
• Tiêm phòng đầy đủ các vaccine phòng bệnh.

5. Tổng kết: Những điểm quan trọng về tình trạng trẻ bị ho có đờm

Ho có đờm ở trẻ là phản xạ tự nhiên giúp cơ thể tự làm sạch hô hấp. Tuy vậy, khi đi kèm sốt cao, khó thở, đờm đổi màu bất thường hay quấy khóc kéo dài, cha mẹ nên đưa con đi khám sớm để tránh nguy cơ bệnh lý.

Để giảm triệu chứng ho ra đờm, phụ huynh nên áp dụng cách đơn giản như uống nước ấm, vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý, giữ ấm, duy trì độ ẩm phòng phù hợp. Một số mẹo dân gian như húng chanh chưng đường phèn, chanh mật ong, nước gừng ấm cũng giúp cổ họng dễ chịu hơn, tăng khả năng tiêu đờm.

Với trẻ trên 3 tuổi, phụ huynh có thể tham khảo sản phẩm bảo vệ sức khỏe của Dược Bình Đông, giúp giảm ho đờm, dịu đau họng, bồi bổ phổi, đạt chuẩn GMP do Bộ Y Tế quy định. Để biết thêm chi tiết, vui lòng liên hệ hotline 028.39.808.808 hoặc truy cập website để được tư vấn nhanh chóng.

Thiên môn bổ phổi trẻ em

Lưu ý, các sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

6. Câu hỏi phổ biến về tình trạng trẻ ho đờm