Ho khi nằm là dấu hiệu gì? Nhận biết nguyên nhân và thời điểm cần đi khám

Bạn thường xuyên bị ho nhiều khi nằm xuống, đặc biệt vào ban đêm hay khi thời tiết chuyển mùa, khiến giấc ngủ bị gián đoạn? Các cơn ho diễn ra từng cơn, kéo dài liên tục hoặc kèm tiếng rít, khiến bạn lo lắng về sức khỏe.

Những thắc mắc của bạn sẽ được giải đáp cụ thể trong bài viết dưới đây của Dược Bình Đông. Qua bài viết này, chúng tôi sẽ gợi ý những giải pháp tự nhiên giúp giảm ho ngay tại nhà để cải thiện giấc ngủ và sức khỏe hiệu quả. Cùng khám phá ngay để tìm giải pháp!

1. Ho khi nằm có nguy hiểm không? Khi nào gặp bác sĩ?

Ho khi nằm xuất hiện khi bạn nằm xuống, thường vào ban đêm hoặc lúc nghỉ ngơi, đặc biệt khi thay đổi tư thế và đôi khi kèm theo đờm. Đây có thể là phản ứng tự nhiên của cơ thể do tác động từ môi trường hoặc do ảnh hưởng từ các thói quen xấu. Nếu điều chỉnh được các yếu tố này, bạn có khả năng kiểm soát được các cơn ho khi nằm.

Tác nhân dẫn đến tình trạng cơn ho khi năm rõ ràng hơn

• Yếu tố môi trường: Thời tiết chuyển mùa đột ngột, môi trường ô nhiễm, khói bụi, phấn hoa, lông động vật, nấm mốc,… 
• Yếu tố lối sống: Tiếp xúc với hóa chất độc hại, làm trong môi trường ô nhiễm; nằm ngủ trong điều hòa quá lạnh, nằm sai tư thế, nằm gối quá thấp; nói nhiều kéo dài, uống nhiều nước đá lạnh hoặc ăn kem (đặc biệt vào ban đêm); ăn khuya, ăn quá no trước khi ngủ; sử dụng chất kích thích, thường xuyên hút thuốc lá hoặc hít khói thuốc thụ động; đang sử dụng một số loại thuốc nhất định,…

Mặt khác, bạn cần đi thăm khám bác sĩ ngay khi có các triệu chứng ho kéo dài hơn 5 ngày không giảm hoặc xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như:

Khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu cảnh báo, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và đánh giá nguyên nhân kịp thời.

• Khó thở, thở khò khè, cảm giác thiếu hơi hoặc có tiếng rít khi thở.
• Sốt cao trên 38,5℃ hoặc sốt kéo dài từ 2-3 ngày không hạ.
• Màu đờm bất thường như đờm màu vàng, xanh, hoặc lẫn máu khi ho.
• Đau tức ngực dữ dội, cảm giác ngực bị đè ép, phải thở dốc để lấy không khí.

Ngoài ra, bạn có nguy cơ gặp phải những dấu hiệu bất thường khác như mệt mỏi cực độ, sụt cân không rõ lý do, mất ngon miệng, hoặc kiệt sức; ra mồ hôi đêm, ớn lạnh; môi, đầu ngón tay chuyển màu xanh tím do thiếu oxy.

Những triệu chứng này có thể là dấu hiệu của vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, vì vậy đừng chần chừ mà hãy đi khám ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời!

2. Cứ nằm xuống là ho – cảnh báo bệnh gì?

2.1. Nguyên nhân bệnh lý

Nếu bạn đã thay đổi môi trường và thói quen sống mà vẫn bị ho khi nằm, đây có thể là dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe. Bác sĩ sẽ khám lâm sàng và làm các xét nghiệm để tìm nguyên nhân chính xác cảnh báo những bệnh lý tiềm ẩn:

• Dị ứng là phản ứng tự nhiên xảy ra nhằm loại bỏ dịch tiết, bụi bẩn và vi sinh vật gây kích ứng khỏi cơ thể. Khi bị dị ứng hô hấp, khi tiếp xúc với dị nguyên như lông động vật, phấn hoa, thức ăn và một số chất hóa học khác, bạn sẽ bị bị ngứa họng và ho.
• Viêm xoang, nghẹt mũi khiến chất dịch không thoát được ra ngoài qua đường mũi mà chảy ngược xuống cuống họng, ứ đọng và gây ra ho, đặc biệt là ho nhiều về đêm khi nằm xuống. Người bệnh còn kèm theo các triệu chứng nghẹt mũi, rát cổ họng, đau đầu, cảm thấy bị đè nặng hoặc đau ở vùng trán, mặt,…
• Hội chứng chảy dịch mũi sau khiến dịch mũi chảy xuống cổ họng, đặc biệt là khi nằm, thường khiến cổ họng bị ngứa và kích thích gây ho. Một số triệu chứng khác như cảm giác dịch nhầy vướng ở cổ họng, đau rát ở cổ họng, khó nuốt, chán ăn, nghẹt mũi, chảy nước mũi thường xuyên,…
• Các cơn hen suyễn, hen phế quản với các cơn ho khan, khó thở, thở rít, đau tức ngực hay ho khạc đờm dai dẳng và càng trở nên dữ dội vào ban đêm.
• Giãn phế quản làm tăng nguy cơ tích tụ dịch nhầy, tạo điều kiện cho sự phát triển của vi khuẩn gây ra tình trạng viêm nhiễm và gây ho. Biểu hiện chủ yếu của bệnh là ho theo từng cơn, có thể xuất hiện đờm trắng.
• Viêm phổi gây viêm nhiễm nhu mô phổi, làm tích tụ dịch nhầy và mủ, kích thích cơn ho. Người bệnh thường gặp các triệu chứng đau tức ngực, thở nhanh, sốt cao, ho khan, sau đó ho có đờm; đờm đặc quánh và thường có màu xanh, vàng hoặc màu gỉ sắt.
• Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) gây ho do đường thở bị viêm mạn tính, tăng tiết đờm và tắc nghẽn, kích thích thụ thể phản ứng ho nhằm loại bỏ chất nhầy và duy trì thông khí. Khi bệnh chuyển sang giai đoạn nặng, người bệnh thường bị khó thở, ho nhiều, ho khạc ra đờm đặc sẫm màu.
• Ung thư phổi gây tình trạng ho kéo dài và ho liên tục, đặc biệt về đêm khi nằm.
• Trào ngược dạ dày thực quản (GERD) khiến axit dạ dày dễ trào ngược lên thực quản, những giọt nhỏ có thể rơi vào cổ họng và kích thích các cơn ho.
• Suy tim gây ho khan, ho có chất nhầy màu trắng hoặc máu màu hồng, kèm theo cảm giác khó thở kéo dài, thở khò khè. 
• Các bệnh khác như bệnh cường giáp, thiếu máu hay chứng ngưng thở khi ngủ,… là những bệnh lý tiềm ẩn gây ra tình trạng khi nằm xuống bị ho.

2.2. Điều trị nguyên nhân bệnh lý gây ho khi nằm

Để điều trị nguyên nhân gây ho khi nằm dựa trên các bệnh lý cụ thể, bác sĩ có thể sử dụng các phương pháp như:

• Dùng thuốc như thuốc giảm ho, kháng sinh, long đờm, tiêu đờm, kháng histamin, giảm đau, hạ sốt, giãn phế quản, gây tê tại chỗ,… 
• Phẫu thuật được áp dụng khi tình trạng ho nghiêm trọng, không đáp ứng với thuốc.

Tìm hiểu thêm thuốc trị Ho khan và Ho có đờm tại bài viết: Các loại thuốc trị ho khan hiệu quả phổ biến nhất hiện nay & Cách sử dụng thuốc điều trị ho có đờm.

Lưu ý: Việc dùng thuốc hay phẫu thuật cần theo chỉ định của bác sĩ, dựa trên tình trạng cụ thể của bạn để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Bạn hãy đi khám nếu ho kéo dài hoặc có dấu hiệu nghiêm trọng!

3. Cách hỗ trợ giảm nhanh triệu chứng ho khi nằm

Dù các phương pháp Tây y có thể điều trị nguyên nhân gây ho, nhưng trong quá trình điều trị, bạn có thể kết hợp thêm các mẹo dân gian để giảm triệu chứng nhanh chóng. Tuy nhiên, những mẹo này chỉ hỗ trợ tạm thời và không thay thế được phác đồ điều trị chuyên nghiệp từ bác sĩ, đặc biệt nếu ho kéo dài hoặc nghiêm trọng. Vì vậy, thăm khám kịp thời vẫn là điều quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe.

Khung tổng quan giúp lựa chọn biện pháp chăm sóc phù hợp với tình trạng ho và sinh hoạt.

3.1. Mẹo dân gian trị ho đơn giản

Trị ho bằng mẹo dân gian là lựa chọn phổ biến mà nhiều người tin dùng tại nhà. Phương pháp này sử dụng các nguyên liệu thiên nhiên, dễ tìm, an toàn và ít tác dụng phụ. Dưới đây là một số mẹo dân gian trị ho hiệu quả:

• Nước rau diếp cá có vị chua, cay, tính mát, quy vào 2 kinh Can và Phế, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, sát khuẩn, kháng viêm nên dùng để trị ho rất tốt. Bạn cần giã nhuyễn rau diếp cá rồi đun với 1 bát nước vo gạo trong 20 phút, uống 2-3 lần/ngày để trị ho.
• Nước tía tô có tính ấm, vị cay, quy vào 3 kinh Phế, Tâm, Tỳ, không độc, có tác dụng trị ho tốt. Hấp cách thủy tía tô trên lửa nhỏ, để nguội dùng dần.
• Lá hẹ và đường phèn giúp giảm ho, giảm đau rát họng, chữa lành vết thương và ngăn ngừa cảm lạnh. Để trị ho, bạn lấy hẹ đem hấp cách thủy với đường phèn, dùng để uống 2-3 lần trong ngày rất tốt.
• Húng chanh mật ong giúp trừ đờm, giảm triệu chứng ho và viêm họng hiệu quả. Bạn lấy 20 lá húng chanh thái nhỏ đem hấp cách thủy với 2 thìa mật ong trong 15 phút, dùng hỗn hợp này nóng hay nguội đều được. Xem thêm: Cách làm siro húng chanh trị ho, tiêu đờm cho người lớn và trẻ em.
• Lê hấp đường phèn giúp giảm ho, tiêu đờm do cảm lạnh rất hiệu quả, dùng được cho nhiều đối tượng, kể cả phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ. Bạn cần hấp lê với đường phèn khoảng 15 phút rồi ăn cả nước lẫn cái, mỗi ngày 1-2 quả đến khi hết ho.
• Các bài mẹo khác: Hoa đu đủ đực và đường phèn, nước ép củ cải trắng, nước tỏi, trà bạc hà,…

Bên cạnh đó, một số cây thuốc nam có tác dụng bổ phổi, chữa ho như Thiên môn đông, Bách bộ, Bình vôi, Tang bạch bì, Tang diệp, Trần bì, Mạch môn, Cát cánh, Tỳ bà diệp, Bối mẫu,… Ngoài ra, các loại thảo dược này có tác dụng giảm viêm phổi, hỗ trợ ăn ngon, ngủ ngon. Tìm hiểu thêm bài viết: 15 vị thảo dược trị ho hỗ trợ bổ phổi, nâng cao sức khỏe hệ hô hấp.

3.2. Những phương pháp khác giúp giảm tình trạng ho

Ngoài mẹo dân gian, bạn có thể điều chỉnh một số thói quen đơn giản hàng ngày để làm dịu triệu chứng ho và giảm ho hiệu quả. Dưới đây là những cách dễ thực hiện:

• Kê gối cao khi ngủ: Nâng gối khoảng 15-20cm để ngăn dịch nhầy từ mũi chảy xuống họng gây ho, đồng thời giảm trào ngược axit dạ dày.
• Xông hơi: Làm ẩm khoang mũi bằng hơi nước giúp giảm khô họng và hạn chế cơn ho.
• Sử dụng máy tạo ẩm: Máy phun sương tăng độ ẩm không khí, tránh khô họng khiến ho nặng hơn.
• Giữ ấm mũi họng: Mặc ấm, quàng khăn khi trời lạnh, dùng đồ ăn nóng để bảo vệ cơ thể.
• Súc miệng nước muối: Giúp loại bỏ dịch nhầy trong họng, giúp giảm kích ứng và cơn ho.
• Dùng thực phẩm thảo dược: Sử dụng viên ngậm, xịt họng từ thảo dược để làm dịu họng nhanh chóng. Tìm hiểu thêm bài viết Ngậm gì cho đỡ ho và giảm đau rát họng.

Ngoài các thói quen trên, bạn có thể dùng sản phẩm bảo vệ sức khỏe phổi Thiên Môn Bổ Phổi từ Dược Bình Đông để hỗ trợ giảm ho. Sản phẩm kết hợp thảo dược giúp bổ phổi, giảm đờm và làm dịu cổ họng nhanh chóng. Đây là lựa chọn tiện lợi cho những ai muốn chăm sóc sức khỏe hô hấp tại nhà.

3.3. Chế độ ăn giàu dưỡng chất giúp giảm ho và các thực phẩm cần tránh khi bị ho

Ngoài thói quen sinh hoạt, bạn cần xây dựng chế độ ăn khoa học để giảm ho và tăng cường sức khỏe. Bạn cần bổ sung đầy đủ dưỡng chất, ăn đúng giờ, đủ bữa theo nguyên tắc 4-5-1 của Bộ Y tế. 

Nguyên tắc này bao gồm: 

• Chế độ ăn cân đối 4 yếu tố carbohydrate, protein, lipid, vitamin và khoáng chất;
• Đảm bảo ít nhất có sự xuất hiện của 5 trong 8 nhóm thực phẩm chính;
• Có sự kết hợp hài hòa giữa các nhóm chất và thực phẩm để đạt được nguồn dinh dưỡng cần thiết cho 1 ngày.

Việc thực hiện đúng chế độ ăn hợp lý sẽ giúp cơ thể khỏe mạnh, tăng cường đề kháng và phòng chống bệnh tật, trong đó có các bệnh về hô hấp. Tìm hiểu rõ hơn về nguyên tắc này trong bài: Thực phẩm giúp tăng sức đề kháng.

Thực phẩm nên ăn để giảm ho

Để hỗ trợ hô hấp và giảm ho, bạn nên bổ sung thực phẩm đầy vitamin cùng khoáng chất thiết yếu. Các loại thực phẩm này giúp tăng sức đề kháng, làm dịu cổ họng và bảo vệ phổi hiệu quả. Dưới đây là những gợi ý dễ tìm mà bạn có thể thêm vào bữa ăn hàng ngày:

• Thực phẩm giàu vitamin C: Cam, dâu tây, chanh, súp lơ trắng, dưa lưới vàng, cà chua,…
• Thực phẩm giàu vitamin D: Cá hồi, cá trích, lòng đỏ trứng, nấm maitake,…
• Thực phẩm giàu vitamin A: Đu đủ, cà rốt, cải xoăn, bông cải xanh,…
• Thực phẩm giàu vitamin E: Hạnh nhân, bơ, rau chân vịt,…
• Thực phẩm giàu magie: Các cây họ đậu, ngũ cốc nguyên hạt, rau lá xanh, chuối,…
• Thực phẩm giàu omega-3: Cá ngừ, cá thu hạt lanh, hạt chia,…

Bổ sung thực phẩm nhiều Omega 3 để hạn chế nằm bị ho

Thực phẩm cần tránh

Một số thực phẩm có thể sinh nhiệt, làm tăng viêm và khiến cơn ho trầm trọng hơn. Vì vậy, bạn nên hạn chế chúng để bảo vệ cổ họng và phổi hiệu quả. Dưới đây là danh sách những thực phẩm cần tránh:

• Đồ tanh, hải sản vì dễ gây dị ứng, kích ứng cổ họng sinh ra các cơn ho dai dẳng.
• Thực phẩm chiên rán, cay nóng, nhiều dầu mỡ, nhiều muối, nhiều đường vì thực phẩm này sẽ gây hại cho dạ dày và gây tăng tiết đờm.
• Thức uống có gas, cồn, chất kích thích như rượu bia hoặc các sản phẩm có chứa caffeine vì gây kích ứng cổ họng, làm trầm trọng hơn cảm giác đau rát cổ họng.
• Sữa vì sữa kích thích tạo nhiều đờm, tăng tần suất các cơn ho, khiến ho kéo dài, khó hết. 
• Rau củ chứa nhiều chất nhầy như khoai sọ, củ từ, mồng tơi, rau đay,… làm tăng chất nhầy, gây ra một loạt các cơn ho dai dẳng.
• Quýt và dừa không tốt cho người đang bị ho, tăng sinh đờm nhớt và kéo theo những cơn ho đờm dai dẳng.

Ngoài ra, bạn cần hạn chế thói quen ăn uống như ăn quá khuya hoặc gần giờ đi ngủ và xây dựng các thói quen có lợi cho tiêu hóa như ăn đúng giờ, đúng bữa,… để giảm tình trạng trào ngược dạ dày. Những thói quen này sẽ giúp làm giảm các cơn ho khi nằm. 

3.4. Thói quen giúp giảm ho, hỗ trợ sức khỏe hô hấp

Để giảm ho hiệu quả, bạn nên kết hợp điều trị với việc xây dựng các thói quen lành mạnh. Hãy theo dõi và loại bỏ những thói quen xấu làm cơn ho nặng thêm. Dưới đây là các biện pháp đơn giản nhưng hữu ích:

• Uống đủ nước ấm làm dịu họng, loãng đờm, giúp dễ tống chất nhầy ra ngoài.
• Không nằm ngủ hoặc hoạt động trong điều hòa quá lạnh để tránh những cơn ho do không khí lạnh.
• Ngưng hút thuốc lá để tránh tình trạng khói thuốc gây kích ứng hô hấp, làm tình trạng ho thêm trầm trọng. 
• Hạn chế tác nhân ô nhiễm hoặc tác nhân gây dị ứng như phấn hoa, lông vật nuôi, bụi mịn,… sẽ giúp bạn cải thiện tình trạng ho hiệu quả.
• Sử dụng khẩu trang khi ra ngoài để ngăn bụi bẩn, khí độc xâm nhập đường hô hấp, bảo vệ phổi tốt hơn, do môi trường bên ngoài thường có rất nhiều bụi bẩn, khí độc hại và những yếu tố này thường làm tình trạng bệnh trở nên nặng hơn. 
• Rửa tay thường xuyên phòng tránh lây nhiễm bệnh hô hấp, giúp giảm nguy cơ ho kéo dài.

3.5. Phòng ngừa tình trạng ho khi nằm

Để giảm cơn ho khi nằm về lâu dài, bạn cần xây dựng những thói quen phòng ngừa bền vững. Những thay đổi nhỏ không chỉ làm giảm ho mà còn bảo vệ sức khỏe toàn diện, gồm:

• Ngủ đủ giấc, ngủ sớm: Đảm bảo 7-8 giờ mỗi ngày, đi ngủ trước 23h để hệ miễn dịch khỏe mạnh, giảm nguy cơ bệnh hô hấp.
• Tập thể thao: Rèn luyện 30 phút/ngày, 5 ngày/tuần, ưu tiên bài tập bổ phổi để tăng đề kháng chống tác nhân gây ho. Tìm hiểu thêm: Các bài tập tốt cho phổi.
• Kiểm tra sức khỏe: Thực hiện định kỳ 6 tháng/lần để phát hiện sớm bất thường ảnh hưởng đến phổi hoặc đường thở.
• Tiêm vắc xin cúm: Áp dụng cho cả trẻ em và người lớn để tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ mắc cúm – một nguyên nhân phổ biến gây ho.

Những thói quen này sẽ giúp bạn phòng ngừa hiệu quả các bệnh lý gây ho, đồng thời duy trì sức khỏe lâu dài. 

4. Tổng kết

Ho khi nằm là tình trạng bạn gặp phải cơn ho khi nằm xuống, thường xảy ra vào ban đêm hoặc lúc nghỉ ngơi. Triệu chứng này không chỉ đơn thuần do thói quen hay môi trường sống mà còn có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân hô hấp và bệnh lý khác. 

Ho khi nằm có thể làm gián đoạn giấc ngủ, dẫn đến mệt mỏi và giảm chất lượng cuộc sống. Nếu không xử lý kịp thời, các bệnh lý tiềm ẩn như suy tim hay viêm phổi dễ trở nặng và gây nguy hiểm. 

Vì vậy, để giảm ho khi nằm, bạn cần kết hợp điều trị nguyên nhân bệnh lý với thay đổi thói quen như kê gối cao, ăn uống lành mạnh và tập thể dục đều đặn. Sự phối hợp này không chỉ giảm triệu chứng mà còn cải thiện sức khỏe lâu dài. 

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo sản phẩm bảo vệ sức khỏe Thiên Môn Bổ Phổi của Dược Bình Đông để hỗ trợ giảm ho và tăng cường sức khỏe phổi. Các sản phẩm bảo vệ sức khỏe như Thiên Môn Bổ Phổi 280ml, Thiên Môn Bổ Phổi 90ml dành cho Trẻ em, Viên ngậm thảo mộc ho Thiên Môn có công dụng bổ phế, giúp tăng cường sức khỏe hệ hô hấp, giảm các triệu chứng ho, đờm, khan tiếng,… Các sản phẩm đều có thành phần từ thảo dược thiên nhiên nên rất an toàn, lành tính, có thể yên tâm khi sử dụng dài ngày.

Vui lòng liên hệ qua hotline 028.39.808.808 hoặc truy cập vào website để được chúng tôi hỗ trợ trong thời gian sớm nhất!

Lưu ý, các sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.