Tin Hot: Số ca Tay chân miệng vượt ngưỡng 5 năm, “3 sạch” bảo vệ trẻ

Tình hình bệnh tay chân miệng đang bước vào đợt cao điểm thứ hai trong năm với số ca mắc liên tục gia tăng mạnh mẽ tại nhiều tỉnh thành. Riêng tại TPHCM, số liệu giám sát ghi nhận số ca Tay chân miệng vượt ngưỡng 5 năm, đáng chú ý là sự hiện diện của chủng virus EV71 có khả năng gây biến chứng nặng. Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, phụ huynh cần chủ động trang bị kiến thức nhận diện sớm và thực hiện nghiêm ngặt nguyên tắc phòng bệnh “3 sạch” để bảo vệ an toàn cho con trẻ.

Diễn biến dịch tay chân miệng: Số ca mắc tăng, vượt ngưỡng trung bình

Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, trong 9 tháng đầu năm, cả nước đã ghi nhận gần 100.000 trường hợp mắc tay chân miệng, tăng gấp hơn 2,5 lần so với cùng kỳ năm trước; trong đó nhóm trẻ dưới 5 tuổi chiếm đến 87,3% tổng số ca mắc. Nhiều địa phương ghi nhận số ca mắc đáng chú ý gồm TPHCM, Đồng Nai, Đồng Tháp, Tây Ninh, Lâm Đồng, Đà Nẵng và Hà Nội.^[1]

Riêng tại TPHCM, số liệu thống kê tính đến giữa tháng 10 ghi nhận hơn 42.000 ca mắc, tăng 64,5% so với cùng kỳ. Từ tuần 37 trở đi, số ca mắc có xu hướng tăng nhanh, liên tục vượt trên 1.400 ca mỗi tuần trong suốt 4 tuần liên tiếp. Đây cũng là giai đoạn ghi nhận số ca Tay chân miệng vượt ngưỡng 5 năm tại thành phố.

Bên cạnh sự gia tăng về số lượng, kết quả giám sát tác nhân gây bệnh từ đầu năm đến nay cũng ghi nhận 60 mẫu dương tính với chủng Enterovirus 71 (EV71). Đây là chủng virus được ngành y tế lưu ý vì có khả năng gây bệnh nặng và biến chứng nhanh. Theo HCDC, virus gây bệnh lây lan chủ yếu qua đường tiêu hóa, tiếp xúc với dịch tiết, chất thải của người bệnh hoặc các bề mặt, vật dụng nhiễm virus như đồ chơi, quần áo, tay nắm cửa. Do đó, những môi trường tập thể như nhà trẻ, trường mẫu giáo là nơi cần đặc biệt quan tâm đến công tác vệ sinh phòng dịch.

Nhận diện triệu chứng cần đưa trẻ đi thăm khám

Bệnh tay chân miệng thường có những biểu hiện ban đầu khá rõ ràng giúp cha mẹ dễ nhận biết:

• Trẻ có thể bị sốt nhẹ hoặc vừa.
• Xuất hiện vết loét trong khoang miệng khiến trẻ đau rát, chảy nước miếng nhiều hoặc biếng ăn, quấy khóc.
• Nổi hồng ban hoặc các mụn nước nhỏ ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, vùng gối hoặc mông.

Khi phát hiện các dấu hiệu trên, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và hướng dẫn theo dõi. 

Dấu hiệu cảnh báo bệnh trở nặng hơn, cha mẹ cần lưu tâm

BS.CKII Bệnh viện Nhi đồng 1, TPHCM khuyến cáo phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường sau:

• Trẻ sốt cao liên tục hơn 48 giờ không hạ dù đã dùng thuốc hạ sốt theo liều lượng hướng dẫn.
• Trẻ ngủ có biểu hiện giật mình chới với. Đây là dấu hiệu của tình trạng nhiễm độc thần kinh. Cha mẹ chú ý quan sát xem tần suất giật mình có tăng theo thời gian hay không.
• Trẻ bị run tay chân, đi đứng loạng choạng, run giật.
• Có biểu hiện li bì, lừ đừ hoặc mệt mỏi bất thường.
• Quấy khóc dai dẳng kéo dài: Trẻ có thể quấy khóc nhiều, quấy khóc cả đêm không ngủ (Trẻ cứ ngủ khoảng 15-20 phút lại dậy quấy khóc khoảng 15-20 phút rồi lại ngủ tiếp).
• Một số dấu hiệu khác: khó thở, nôn nhiều, nôn khan, khó nuốt..

Bác sĩ cũng lưu ý phụ huynh không nên có tâm lý trì hoãn chờ đến sáng hôm sau hoặc chờ hết ngày nghỉ cuối tuần mới đi khám. Việc đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời bất kể ngày hay đêm khi có dấu hiệu cảnh báo là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ an toàn cho trẻ. ^[4]

Nguyên tắc “3 sạch” – Giải pháp chủ động chăm sóc và bảo vệ trẻ

Trước diễn biến số ca mắc gia tăng, Bộ Y tế khuyến cáo các gia đình và trường học nên đồng hành thực hiện nguyên tắc “3 sạch” để tạo không gian sinh hoạt lành mạnh cho trẻ:

Ăn uống sạch

• Luôn cho trẻ ăn chín, uống sôi, sử dụng nguồn nước sạch.
• Dụng cụ ăn uống của trẻ như chén, bát, muỗng, bình sữa cần được rửa sạch và không dùng chung với người khác.

Bàn tay sạch

• Trẻ nhỏ và người chăm sóc cần duy trì thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước sạch.
• Cần rửa tay trước khi ăn, trước khi chế biến thức ăn, trước khi bế ẵm chăm sóc trẻ và sau khi đi vệ sinh, thay tã.
• Người lớn đi làm hoặc tiếp xúc môi trường bên ngoài trở về cần rửa tay sạch sẽ trước khi tiếp xúc với con, bởi có khoảng 10–20% người lớn mang virus trong người mà không có triệu chứng rõ rệt.

Ở sạch

• Thường xuyên lau dọn sàn nhà, bàn ghế, tay nắm cửa và các bề mặt tiếp xúc thường nhật bằng xà phòng hoặc dung dịch lau chùi thông thường.
• Vệ sinh sạch sẽ đồ chơi, dụng cụ học tập của trẻ định kỳ để giảm thiểu nguy cơ lưu lại mầm bệnh trên bề mặt.

Những lưu ý khi chăm sóc trẻ tại gia đình và trường học

• Nghỉ ngơi và cách ly phù hợp: Đối với trẻ nghi ngờ hoặc đã mắc bệnh, gia đình cần cho bé nghỉ học ít nhất 10 ngày tính từ khi bắt đầu phát bệnh hoặc cho đến khi các vết mụn nước lành hẳn. Điều này vừa giúp trẻ có thời gian hồi phục thể lực, vừa hạn chế lây nhiễm chéo cho các bạn cùng lớp.
• Phối hợp cùng nhà trường: Cha mẹ nên giữ liên lạc thường xuyên với giáo viên để nắm bắt tình hình sức khỏe chung của lớp học. Về phía nhà trường, việc kiểm tra sức khỏe trẻ đầu giờ, bảo đảm nguồn nước sạch và xà phòng rửa tay sẽ giúp môi trường học đường an toàn hơn.
• Chăm sóc nhẹ nhàng: Khi trẻ bị loét miệng, nên ưu tiên các món ăn mềm, nguội, lỏng và dễ nuốt; cho trẻ uống đủ nước ấm hoặc nước trái cây để cơ thể dễ chịu hơn.

Chỉ đạo của Bộ Y tế về siết chặt phòng dịch

Trước diễn biến số ca mắc có xu hướng tăng, ngoài nguyên tắc đảm bảo “3 sạch” Bộ Y tế đã có văn bản đề nghị ngành Giáo dục và chính quyền các địa phương chủ động siết chặt công tác phòng chống bệnh tay chân miệng, đặc biệt tại các cơ sở mầm non và nhà trẻ:

• Tạo lập môi trường học đường an toàn: Các cơ sở giáo dục được yêu cầu bảo đảm lớp học luôn thông thoáng, sạch sẽ, đủ ánh sáng; chuẩn bị đầy đủ nguồn nước sạch, xà phòng và bố trí khu vực rửa tay thuận tiện nhằm duy trì thói quen vệ sinh tay thường xuyên cho trẻ và giáo viên.
• Vệ sinh, khử khuẩn vật dụng thường xuyên: Tăng cường làm sạch định kỳ sàn lớp học, đồ chơi, dụng cụ học tập và các bề mặt mà trẻ hay tiếp xúc hằng ngày để hạn chế nguy cơ lưu lại mầm bệnh.
• Theo dõi và phát hiện sớm: Giáo viên chủ động quan sát sức khỏe của các bé trong thời gian ở lớp. Khi phát hiện trẻ có biểu hiện sốt, loét miệng hoặc nổi mụn nước ở lòng bàn tay, bàn chân, nhà trường sẽ thông báo ngay cho phụ huynh để đưa trẻ đi thăm khám kịp thời, đồng thời phối hợp với cơ quan y tế địa phương xử lý sớm, tránh nguy cơ lây lan cho các bạn cùng lớp.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình theo định hướng của Bộ Y tế chính là điểm tựa quan trọng, giúp tạo nên một môi trường sinh hoạt lành mạnh để các bé yên tâm đến lớp mỗi ngày.

Kết luận

Dù số ca Tay chân miệng vượt ngưỡng 5 năm trong đợt cao điểm này, các bậc phụ huynh hoàn toàn có thể chủ động bảo vệ con nhỏ thông qua sự bình tĩnh và chu đáo. Bệnh hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, vì vậy việc phát hiện sớm triệu chứng, tuân thủ nguyên tắc “3 sạch” trong sinh hoạt và đưa trẻ đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu cảnh báo chính là những mắt xích thiết thực nhất để cùng con vượt qua mùa dịch một cách nhẹ nhàng, an tâm.

Lưu ý: Bài viết trên Dược Bình Đông tổng hợp thông tin phổ biến kiến thức phòng bệnh từ các cơ quan y tế, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Khi trẻ có các dấu^[1] hiệu nghi ngờ mắc bệnh hoặc biểu hiện chuyển biến bất thường, phụ huynh cần đưa bé đến các cơ sở y tế hoặc bệnh viện nhi khoa gần nhất để được thăm khám và chăm sóc kịp thời.