Ho viêm phế quản bao lâu thì khỏi? Dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa

Ho viêm phế quản thường bị nhầm với phản ứng dị ứng hô hấp khi thay đổi thời tiết hoặc cảm lạnh nhẹ. Không ít người vì thế chủ quan tự mua thuốc giảm triệu chứng mà không theo dõi kỹ diễn tiến, bỏ qua các biểu hiện đi kèm. Điều này khiến tình trạng dễ kéo dài và  tiến triển nặng hơn.

Khi niêm mạc phế quản bị viêm, đờm nhầy tăng lên và dễ tích tụ trong đường dẫn khí, từ đó kích thích phản xạ ho liên tục. Bài viết dưới đây, Dược Bình Đông sẽ giúp bạn nhận diện từ sớm để xử trí phù hợp, hạn chế ho dai dẳng, đồng thời giảm nguy cơ tái phát.

1. Nhận biết tình trạng ho do viêm phế quản

Ho viêm phế quản là phản xạ bảo vệ giúp làm sạch phế quản khi bị viêm. Nguyên nhân là niêm mạc phế quản bị  tổn thương, sưng viêm, phù nề, làm tăng tiết đờm nhầy và dễ tích tụ bên trong phế quản. Vì thế mà cơn ho thường kéo dài dai dẳng, từ vài tuần đến cả tháng, với những đặc điểm nhận dạng như sau:

• Xuất hiện thành từng cơn dồn dập, tăng dần theo thời gian.
• Kèm đờm màu trắng/ vàng/ xanh; cảm giác đờm đặc, vướng, khó khạc hết.
• Triệu chứng nặng hơn vào sáng sớm hoặc khi nằm xuống, do dịch nhầy ứ đọng và kích thích phế quản.
• Ho tăng rõ khi hít không khí lạnh, tiếp xúc khói bụi, nói nhiều hoặc khi gắng sức.

Ngoài phản xạ ho, bạn còn thường cảm thấy khò khè, thở rít, nặng ngực do phế quản bị hẹp tạm thời. Một số trường hợp còn xuất hiện rát họng, nghẹt mũi, sổ mũi, mệt mỏi, đau nhức và sốt nhẹ.

Một sai lầm phổ biến khi bị ho dai dẳng do viêm phế quản là tự ý sử dụng kháng sinh. Thuốc này chỉ phù hợp khi nhiễm khuẩn và cần chỉ định từ bác sĩ. Trên thực tế, hơn 90% trường hợp viêm phế quản cấp là do virus nên kháng sinh không mang lại hiệu quả điều trị. Việc lạm dụng làm tăng nguy cơ kháng thuốc, gây tác dụng phụ cho hệ tiêu hóa và ảnh hưởng sức đề kháng tự nhiên.

Viêm phế quản cấp thường diễn ra trong 1-3 tuần. Tuy nhiên, cơn ho có thể “dư âm” thêm 4-6 tuần dù các triệu chứng khác đã hết hoàn toàn – đây là phản ứng bình thường, không có nghĩa là bệnh nặng hơn. Nếu sau 3 tuần tình trạng này không cải thiện hay diễn tiến xấu hơn, bạn nên chủ động thăm khám lại để loại trừ biến chứng.

2. Khi nào cần đi khám?

Khi theo dõi tình trạng bệnh lý, nếu xuất hiện các dấu hiệu sau bạn nên chủ động thăm khám chuyên khoa sớm để đánh giá nguyên nhân, nhằm tránh những biến chứng:

• Sốt cao trên 38.5°C kéo dài hơn 3 ngày hoặc sốt tái phát sau khi đã giảm.
• Khó thở tăng dần, nhịp thở nhanh, đau ngực rõ rệt khi ho hoặc hít thở sâu.
• Ho kéo dài hơn 3 tuần không thuyên giảm, hoặc kèm đờm lẫn máu.
• Mệt mỏi nhiều hoặc có bệnh lý nền như hen suyễn, COPD.

Nếu bạn trì hoãn việc thăm khám, tình trạng ho dai dẳng có thể dẫn tới biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi thứ phát, nhiễm trùng đường hô hấp nặng, suy giảm chức năng hô hấp hoặc ảnh hưởng đến tim mạch, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc nhóm bệnh nền.

3. Cách hỗ trợ giảm ho do viêm phế quản

Bạn nên thận trọng với các thuốc ức chế cơn ho mạnh nếu chưa có chỉ định của bác sĩ. Cắt phản xạ ho cưỡng ép có thể làm đờm nhầy ứ đọng sâu trong phế quản, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng thứ phát hoặc viêm phổi. Thay vào đó, hãy ưu tiên phương pháp tự nhiên để dịu niêm mạc và làm loãng đờm.

Bước đầu tiên là kiểm soát môi trường xung quanh: tránh khói bụi, thuốc lá, lông thú nuôi, giữ không khí trong phòng đủ ẩm và hạn chế gió lạnh thổi trực tiếp vào vùng cổ ngực. Những điều này giúp giảm kích thích hô hấp, tạo điều kiện thuận lợi cho các biện pháp hỗ trợ tiếp theo.

Sau khi tối ưu môi trường sống, bạn có thể áp dụng thêm một số biện pháp hỗ trợ tại nhà nhằm làm dịu niêm mạc bị kích ứng, góp phần cải thiện cơn ho:

• Ngậm 1-2 thìa mật ong nguyên chất giúp dịu họng, giảm ngứa rát (lưu ý không dùng cho trẻ dưới 1 tuổi).
• Uống từng ngụm nước ấm rải rác trong ngày (có thể pha thêm gừng hoặc chanh) giúp giữ ẩm, góp phần làm loãng đờm nhầy để dễ khạc.
• Áp dụng các mẹo dân gian như lê chưng mật ong, tắc (quất) chưng đường phèn nhằm cung cấp hoạt chất kháng viêm tự nhiên, góp phần hạn chế phản ứng viêm tại phế quản.
• Súc miệng bằng nước muối sinh lý thường xuyên nhằm sát khuẩn vùng hầu họng.
• Xông mũi họng bằng hơi nước ấm trong 5-10 phút nhằm tăng độ ẩm niêm mạc, giữ đường thở thông thoáng.
• Kê cao đầu khoảng 15-20cm lúc ngủ nhằm hạn chế dịch nhầy ứ đọng, giảm tình trạng ho tăng về đêm.

Các cách này thường chỉ cải thiện triệu chứng tạm thời.

Song song đó, bạn có thể kết hợp thêm các sản phẩm hỗ trợ từ thảo dược. TPBVSK Thiên Môn Bổ Phổi Bình Đông được phát triển từ công thức thảo dược cổ truyền giúp dịu họng, giảm các triệu chứng ho do viêm phế quản, đồng thời hỗ trợ bổ phổi.

4. Thói quen hỗ trợ điều trị, phục hồi sau viêm phế quản

Trong và sau quá trình điều trị, niêm mạc phế quản vẫn ở trạng thái nhạy cảm và dễ bị kích ứng. Lúc này, bạn nên duy trì các thói quen chăm sóc hô hấp đúng cách nhằm cải thiện thông khí, hạn chế ứ đờm.

• Uống đủ 2-2.5 lít nước ấm mỗi ngày góp phần giữ ẩm đường hô hấp, hạn chế đờm đặc.
• Ưu tiên món ăn loãng, ấm như cháo, súp; kết hợp các loại gia vị có tính ấm như tía tô, hành lá, gừng, để hỗ trợ giải cảm, làm ấm phổi.
• Giữ ấm cổ, ngực lúc trời lạnh hay trong giai đoạn giao mùa.
• Đeo khẩu trang ra ngoài nhằm hạn chế tiếp xúc với bụi mịn, khói thuốc, hóa chất kích ứng môi trường.
• Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột (như bước nhanh từ phòng máy lạnh ra trời nắng), không để gió quạt hay điều hòa thổi trực tiếp vào vùng đầu mặt lúc ngủ.

Việc duy trì lối sống lành mạnh góp phần nâng cao thể trạng, hạn chế nguy cơ ho tái phát. Bạn nên ăn đủ dưỡng chất, bổ sung rau xanh và trái cây tươi, ngủ đủ giấc, kết hợp vận động 30 phút mỗi ngày. Đặc biệt, đừng quên rửa tay thường xuyên và tiêm phòng vaccine hô hấp theo khuyến cáo.

Đồng thời, bạn nên chủ động loại bỏ yếu tố gây hại hệ hô hấp như khói thuốc lá (kể cả khói thuốc thụ động), sử dụng rượu bia, ăn đồ quá cay hoặc quá lạnh. Đồng thời, tránh tiếp xúc với hóa chất kích ứng, môi trường ô nhiễm để niêm mạc phế quản có thời gian hồi phục hoàn toàn.

5. Hạn chế lây bệnh viêm phế quản do ho

Phòng ngừa bệnh lý hô hấp

Viêm phế quản thường do virus hoặc vi khuẩn gây ra, dễ dàng phát tán qua giọt bắn hô hấp lúc người bệnh ho hay hắt hơi. Để bảo vệ người thân, bạn cần thực hiện các biện pháp sau:

• Luôn đeo khẩu trang y tế khi tiếp xúc gần, đặc biệt ở khoảng cách dưới 2 mét.
• Ưu tiên nghỉ ngơi trong phòng riêng thông thoáng, sạch sẽ.
• Che miệng bằng khăn giấy lúc ho, sau đó bỏ vào thùng rác kín.
• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng sau mỗi lần ho, hắt hơi, xử lý dịch tiết.
• Hạn chế khách thăm hỏi, tránh tiếp xúc trực tiếp với người cao tuổi, trẻ nhỏ hay người có bệnh nền hô hấp cho đến khi hết hẳn triệu chứng.
• Thường xuyên vệ sinh các vật dụng dùng chung như tay nắm cửa, điện thoại, điều khiển TV bằng dung dịch sát khuẩn.

6. Tổng kết

Ho do viêm phế quản thường kéo dài nhiều ngày, có đờm, tái diễn theo từng đợt và dễ nặng hơn vào sáng sớm hoặc khi nằm xuống. Nếu kèm khò khè, tức ngực, sốt kéo dài trên 3 ngày, khó thở tăng dần hoặc đau ngực rõ rệt, bạn cần thăm khám sớm để loại trừ biến chứng.

Khi triệu chứng xuất hiện, bạn hãy ưu tiên hạn chế các yếu tố kích thích, giảm đờm ứ đọng. Giữ môi trường đủ ẩm, tránh khói bụi, uống nước ấm đều đặn và nghỉ ngơi hợp lý góp phần làm dịu đường thở, rút ngắn thời gian kéo dài triệu chứng.

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo TPBVSK Thiên Môn Bổ Phổi của Dược Bình Đông. Sản phẩm được phát triển từ công thức thảo dược cổ truyền giúp dịu họng, giảm các triệu chứng ho do viêm phế quản, đồng thời hỗ trợ bổ phổi.

Về lâu dài, việc bồi bổ phế khí giúp củng cố nền tảng hô hấp. Cơ thể thích nghi tốt hơn khi thời tiết thay đổi, từ đó giảm nguy cơ tái phát.

Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.