Cúm đau họng xảy ra khi virus cúm kích thích niêm mạc đường hô hấp, khiến một số người thấy họng khô rát hoặc đau khi nuốt, thường kèm sốt, ho và mệt mỏi.
Riêng cảm giác đau họng không đủ để xác định nguyên nhân là cúm. Cảm lạnh và COVID-19 cũng có biểu hiện tương tự; vì vậy, thời điểm khởi phát, các triệu chứng đi kèm và diễn biến đau rát mới giúp định hướng theo dõi và tránh bỏ sót dấu hiệu nguy hiểm.
Bài viết giúp bạn hiểu rõ nội dung qua 4 phần chính: (1) nguyên nhân, dấu hiệu và diễn biến; (2) chăm sóc tại nhà, lưu ý dùng thuốc và dấu hiệu cấp cứu; (3) phòng cúm, hạn chế đau họng tái diễn; (4) lưu ý khi chăm sóc và theo dõi triệu chứng.
Tại sao bị cúm A lại đau họng?
Làm sao phân biệt đau họng do cúm với cảm lạnh hoặc COVID-19?
Cách khởi phát và triệu chứng đi kèm giúp định hướng nguyên nhân đau họng, nhưng không đủ để chẩn đoán bệnh. Cúm thường khởi phát đột ngột với sốt, mệt mỏi và đau nhức, còn cảm lạnh hay nổi bật với hắt hơi, sổ mũi. COVID-19 cũng có triệu chứng chồng lấp nên người bệnh cần thăm khám khi khó phân biệt hoặc triệu chứng nặng dần. [7]
Họng đau trong đợt cúm thường kéo dài bao lâu?
Đau họng trong đợt cúm không biến chứng thường giảm dần sau khoảng 3-7 ngày. Ho và mệt mỏi đôi khi kéo dài hơn, nên bạn cần theo dõi thêm diễn biến toàn thân. Nếu đau tăng, tập trung một bên hoặc không cải thiện sau khoảng một tuần, bạn nên đi khám. [4]
Khi cảm cúm đau họng, nên làm gì để giảm khó chịu tại nhà?
Giữ ẩm và giảm kích ứng họng là những cách hỗ trợ làm dịu đau rát khi mắc cúm nhẹ. Bạn có thể uống đủ nước, ăn món mềm và súc họng bằng nước muối nếu thực hiện được an toàn. Người có nguy cơ biến chứng nên liên hệ cơ sở y tế sớm, ngay cả khi triệu chứng chưa nặng. [3]
Bị cúm nên ngậm gì để họng bớt rát?
Viên ngậm hoặc kẹo ngậm có thể kích thích tiết nước bọt, giúp họng bớt khô rát trong thời gian ngắn. Một số sản phẩm xịt họng cũng giúp giảm cảm giác ngứa rát tạm thời. Không cho trẻ nhỏ dùng viên ngậm hoặc kẹo ngậm vì nguy cơ hóc nghẹn.
Đang bị cúm nên uống thuốc gì, có cần kháng sinh không?
Thuốc giảm sốt, giảm đau như paracetamol hoặc ibuprofen có thể hỗ trợ giảm khó chịu khi dùng đúng hướng dẫn. Kháng sinh không điều trị virus cúm và chỉ phù hợp khi bác sĩ xác định có nhiễm khuẩn kèm theo. Thuốc kháng virus cần bác sĩ đánh giá; khi dùng thuốc cảm cúm, hãy kiểm tra thành phần để tránh trùng hoạt chất. [4] [2]
Khi bị cúm, dấu hiệu nào cần cấp cứu ngay?
Khó thở, đau tức ngực kéo dài hoặc không nuốt được nước bọt là những dấu hiệu cần cấp cứu khi mắc cúm. Nếu xuất hiện môi tím tái, lú lẫn hoặc bệnh trở nặng nhanh, hãy gọi 115 hoặc đến khoa cấp cứu ngay. [1]
Làm sao phòng cúm và hạn chế đau họng tái diễn?
Tiêm vắc xin cúm hằng năm giúp giảm nguy cơ mắc cúm và các biến chứng liên quan. Rửa tay, che miệng khi ho và tránh tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng góp phần hạn chế lây truyền. Nếu đau họng tái diễn thường xuyên, bác sĩ có thể kiểm tra thêm nguyên nhân ngoài cúm. [5]

Mục lục bài viết (7 mục)
Trong đợt cúm, ngoài ho, sốt, ớn lạnh, đau nhức cơ thể và mệt mỏi, một số người bị khô rát họng hoặc đau khi nuốt. Biểu hiện này dễ làm người bệnh cho rằng nguyên nhân chắc chắn do cúm mặc dù đau họng cũng có thể gặp trong cảm lạnh, COVID-19 hay các bệnh hô hấp khác.
Vậy cúm có gây đau họng không? Làm sao nhận biết nguyên nhân và giảm cảm giác khó chịu này? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng đau họng khi bị cúm, cách chăm sóc tại nhà, lưu ý khi dùng thuốc và những dấu hiệu cần đi khám.
1. Cúm đau họng: Nguyên nhân, dấu hiệu và diễn biến thường gặp

Cúm có thể gây đau họng, nhưng triệu chứng này chỉ gặp ở một số người. Trong đợt nhiễm virus cúm, phản ứng viêm làm niêm mạc họng bị kích thích, khô rát hoặc đau khi nuốt. [1] [8]
Tuy nhiên, riêng biểu hiện này là chưa đủ để kết luận nguyên nhân do cúm. Cảm lạnh, COVID-19 và một số bệnh hô hấp khác cũng có triệu chứng tương tự. [7]
Bảng giúp phân biệt sơ bộ cúm với một số bệnh hô hấp khác dựa trên cách khởi phát, diễn biến và triệu chứng đi kèm (Các đặc điểm dưới đây chỉ giúp định hướng ban đầu, không thể thay thế chẩn đoán y khoa.)
| Yếu tố nhận biết | Thường gặp trong cúm | Gợi ý bệnh hô hấp khác |
|---|---|---|
| Cách khởi phát | Đau họng xuất hiện khá đột ngột, các triệu chứng toàn thân nặng hơn nhanh chóng. [7] | Đau họng xuất hiện từ từ, xuất hiện trước các triệu chứng khác hoặc là biểu hiện nổi bật nhất. |
| Diễn biến | Đau họng thường giảm dần khi cúm thuyên giảm; ho và mệt mỏi có thể kéo dài hơn. | Đau họng có thể kéo dài, tăng dần, khu trú một bên hoặc không cải thiện. |
| Triệu chứng đi kèm | Thường kèm sốt, ớn lạnh, đau đầu, đau nhức cơ thể, mệt mỏi và ho; đôi khi còn bị nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi. [1] | Cảm lạnh thường gây hắt hơi, sổ mũi; Viêm họng có thể kèm amidan sưng, mảng trắng hoặc hạch cổ đau; Nếu ho kéo dài kèm khó thở, đau ngực hoặc sốt, người bệnh nên đi khám để kiểm tra phổi và đường hô hấp. |
Nếu đau họng xuất hiện trong một đợt cúm không biến chứng, vùng họng thường giảm đau rát sau khoảng 3-7 ngày. Ho và mệt mỏi đôi khi kéo dài lâu hơn. [4]
Nếu sau khoảng một tuần, đau họng vẫn dai dẳng, tăng dần, khu trú một bên hay kèm dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đi khám sớm. Nếu đã kéo dài trên 2 tuần, bác sĩ cần đánh giá thêm nguyên nhân trước khi lựa chọn hướng điều trị. [8]
2. Cách xử lý khi bị cảm cúm đau họng và những điều cần lưu ý
2.1. Chăm sóc tại nhà giúp giảm đau rát họng khi bị cảm cúm

Chăm sóc tại nhà phù hợp với người có biểu hiện nhẹ, chưa ghi nhận dấu hiệu nguy hiểm, đồng thời nằm ngoài nhóm nguy cơ cao. Người có nguy cơ gặp biến chứng nên liên hệ cơ sở y tế sớm, dù biểu hiện ban đầu chưa nặng. [3]
| Nhóm biện pháp | Cách thực hiện tương ứng |
|---|---|
| Làm dịu, giữ ẩm niêm mạc | Uống đủ nước, chọn món mềm: Ưu tiên thức uống dễ chịu cùng các món mềm, dễ nuốt. Tránh thức ăn cay nóng, khô cứng. Không cần kiêng nước lạnh nếu không làm khó chịu hơn. Súc nước muối sinh lý: Dùng nước muối sinh lý hoặc hòa 1/2 thìa cà phê muối với 240 ml nước ấm, súc họng rồi nhổ bỏ. Dùng mật ong: Nước ấm pha mật ong, trà gừng mật ong, tắc hay quất chưng đường phèn giúp vùng cổ dễ chịu hơn. [4] |
| Giảm tác nhân kích thích | Tăng độ ẩm: Dùng máy tạo ẩm trong phòng khô hoặc tắm nước ấm. Máy tạo ẩm cần được vệ sinh thường xuyên để tránh tích tụ nấm mốc, vi khuẩn. Cho giọng nghỉ: Nói vừa đủ, tránh nói lớn hay hắng giọng liên tục. Loại bớt tác nhân kích ứng: Ngưng hút thuốc, tránh khói thuốc thụ động, bụi, mùi hóa chất. Nên giảm rượu bia trong giai đoạn hồi phục. |
| Sản phẩm hỗ trợ tại chỗ | Viên ngậm, kẹo ngậm: Giúp tăng tiết nước bọt, làm dịu và có thể tạo cảm giác tê nhẹ tại chỗ. Xịt họng thảo dược: Có thể hỗ trợ giảm cảm giác ngứa rát tạm thời và thuận tiện khi cần mang theo. |
Lưu ý an toàn: Không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi. Trẻ nhỏ không nên dùng viên ngậm, kẹo ngậm vì có nguy cơ hóc nghẹn. Trẻ chưa biết súc rồi nhổ không nên súc họng bằng nước muối.
Các cách trên chủ yếu giúp giữ ẩm và giảm cảm giác khó chịu tại họng. Bên cạnh đó, bạn có thể tham khảo TPBVSK Thiên Môn Bổ Phổi của Dược Bình Đông với công dụng hỗ trợ giảm ho, dịu họng do viêm họng, viêm phế quản. [9] [10]
Sản phẩm không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh hoặc phương pháp điều trị được bác sĩ chỉ định.
2.2. Cảm cúm đau họng uống thuốc gì và cần lưu ý điều gì?

Nếu sốt, đau nhức gây khó chịu, có thể uống paracetamol hoặc ibuprofen theo hướng dẫn trên nhãn, với liều phù hợp theo độ tuổi và cân nặng. Người có bệnh nền, đang mang thai hay dùng thuốc khác nên hỏi bác sĩ, dược sĩ trước khi sử dụng ibuprofen. [4]
Thuốc kháng virus hay kháng sinh chỉ nên sử dụng sau khi được bác sĩ đánh giá. Thuốc kháng virus cho hiệu quả tốt nhất trong 48 giờ đầu, song vẫn có thể được chỉ định muộn hơn với ca nặng, nhập viện hay có nguy cơ biến chứng. Kháng sinh chỉ phù hợp sau khi xác định có nhiễm khuẩn kèm theo. [2] [4]
Khi dùng thuốc cảm cúm, cần đọc kỹ thành phần để tránh dùng trùng hoạt chất. Không tự ý dùng aspirin hoặc thuốc chứa salicylate cho trẻ em, thanh thiếu niên mắc hoặc nghi mắc cúm. [6]
2.3. Nhận biết các dấu hiệu cần cấp cứu khi bị cúm đau họng

Gọi 115 hoặc đến khoa cấp cứu ngay khi xuất hiện một trong những dấu hiệu sau: [1]
- Khó thở, thở nhanh, thở rít.
- Đau tức ngực kéo dài.
- Môi, mặt tím tái; lú lẫn.
- Không nuốt được nước bọt, chảy dãi.
- Tình trạng trở nặng nhanh.
3. Phòng ngừa cúm và hạn chế tình trạng đau họng tái diễn

Tiêm vắc xin cúm hằng năm là biện pháp chủ động giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, đồng thời giảm khả năng diễn tiến nặng và gặp biến chứng. [5]
Rửa tay thường xuyên, che miệng lúc ho hoặc hắt hơi, giữ nơi ở thông thoáng, tránh tiếp xúc gần với người đang có dấu hiệu cảm cúm và không dùng chung vật dụng cá nhân cũng góp phần hạn chế lây truyền. [5] [4]
Khi triệu chứng dịu hơn, người bệnh nên tiếp tục nghỉ ngơi, uống đủ nước, hạn chế nói lớn hoặc hắng giọng. Không cần kiêng tuyệt đối nước lạnh hay thực phẩm cụ thể, chỉ nên tránh những thứ khiến họng đau rát hơn.
Nếu ho hoặc đau họng thường xuyên tái diễn, cần lưu ý các yếu tố như dị ứng, trào ngược, không khí khô, khói thuốc hoặc nói quá nhiều. Thăm khám giúp xác định nguyên nhân và có hướng xử lý phù hợp.
4. Cúm gây đau họng: Lưu ý khi chăm sóc và theo dõi triệu chứng
Cúm gây đau họng thường có thể chăm sóc tại nhà nếu triệu chứng nhẹ. Tuy nhiên, người bệnh cần theo dõi xem cơn đau có giảm không, cơ thể có mệt hơn hay xuất hiện dấu hiệu bất thường nào không. Không nên chỉ dựa vào đau họng để tự đoán bệnh mà cần chú ý đến diễn biến triệu chứng để biết khi nào cần đi khám.
Bên cạnh các biện pháp hỗ trợ, người bệnh có thể cân nhắc TPBVSK Thiên Môn Bổ Phổi với công dụng giúp bổ phổi và hỗ trợ giảm ho, dịu họng do viêm họng, viêm phế quản. Sản phẩm không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh hoặc phương pháp điều trị được bác sĩ chỉ định.
Cần chủ động đến cơ sở y tế khi triệu chứng không cải thiện, đột ngột nặng lên hoặc xuất hiện dấu hiệu ảnh hưởng đến hô hấp, khả năng ăn uống và thể trạng chung.
>> Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.


