Viêm xoang ù tai: Vì sao xảy ra, khi nào cần đi khám?

Bạn đang bị viêm xoang nhưng bỗng dưng nghe trong tai có tiếng ve kêu, “ụp ụp”, kèm cảm giác nặng tai, nghe kém? Tình trạng này khá phổ biến, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ nguyên nhân và mức độ nguy hiểm phía sau.

Trong nhiều trường hợp, đây chỉ là phản ứng tạm thời do tắc nghẽn vòi nhĩ và mất cân bằng áp suất tai trong nên có thể tự cải thiện khi đường thở được thông thoáng. Tuy nhiên, nếu kéo dài hoặc đi kèm dấu hiệu bất thường, ù tai còn là cảnh báo biến chứng cần được theo dõi sớm.

Bài viết từ Dược Bình Đông sẽ giúp bạn hiểu rõ cơ chế gây ù tai khi viêm xoang, nhận biết thời điểm cần đi khám và áp dụng các cách xử lý phù hợp ngay tại nhà.

1. Tại sao viêm xoang lại gây ra tình trạng ù tai?

Hiểu cơ chế này giúp theo dõi triệu chứng và thăm khám khi ù tai kéo dài hoặc nghe kém.

Viêm xoang ù tai xảy ra khi niêm mạc xoang và niêm mạc mũi họng bị viêm, phù nề và tăng tiết dịch, làm bít tắc lỗ thông xoang và vòi nhĩ (ống nối từ vòm họng đến tai giữa), gây chênh lệch áp suất, ứ dịch trong tai, từ đó dẫn đến cảm giác ù tai, lùng bùng, đau nhức âm ỉ hoặc nghe thấy các âm thanh bất thường.

Chính vì thế mà cảm giác ù tai thường xuất hiện cùng lúc hoặc ngay sau khi bạn bắt đầu có các dấu hiệu viêm xoang:

• Nghẹt mũi, sổ mũi, nước mũi đặc màu vàng/xanh; kèm cảm giác nặng mặt, đau nhức ở vùng trán, gò má, quanh mắt hoặc vùng xoang đang bị viêm; cơn đau đầu tăng rõ rệt khi cúi người về phía trước.
• Cảm giác như có nước trong tai, lùng bùng hoặc nghe thấy tiếng “lục cục”, “ụp ụp” rõ rệt mỗi khi nuốt nước bọt, hắt hơi, xì mũi hoặc nghiêng đầu, thay đổi tư thế do dịch nhầy cản trở chuyển động của màng nhĩ.
• Xuất hiện tiếng ve kêu, tiếng “e e” bên trong tai; đôi khi đi kèm hiện tượng tự thanh – cảm giác nghe tiếng nói của chính mình vọng lại.

Hiểu rõ nguyên nhân này, có thể thấy ù tai khi viêm xoang là hệ quả tự nhiên của tình trạng tắc vòi nhĩ do niêm mạc xoang phù nề kèm ứ dịch. Hầu hết các trường hợp sẽ giảm dần khi mũi xoang thông thoáng trở lại. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ đâu là phản ứng thoáng qua, đâu là dấu hiệu cần thăm khám sớm.

2. Viêm xoang ù tai có nguy hiểm không? Khi nào cần gặp bác sĩ?

Ù tai do viêm xoang đa phần là phản ứng tạm thời do ứ dịch, tắc nghẽn và mất cân bằng áp suất và thường giảm khi mũi xoang được thông thoáng. Tuy nhiên, nguy cơ biến chứng sẽ tăng lên nếu để tình trạng này kéo dài hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, vì dễ liên quan đến viêm tai giữa, viêm màng não, áp xe não.

Theo dõi triệu chứng và khám Tai Mũi Họng sớm khi ù tai kéo dài hoặc nặng lên

Đặc biệt, nếu giảm thính lực đột ngột hoặc mất hẳn sức nghe một bên tai, đây là tình huống cấp cứu. Bạn cần đến bệnh viện trong 48-72 giờ đầu để bảo tồn khả năng nghe.

Trong trường hợp không xuất hiện dấu hiệu cấp cứu nhưng cảm giác ù kéo dài trên 2 tuần không cải thiện, hoặc đi kèm các biểu hiện dưới đây, bạn nên chủ động thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng sớm:

• Cảm giác tai bị bít kín, như có nút bông chặn bên trong (viêm tai giữa thanh dịch), nghe tiếng mình vọng lại rõ nhưng không đau, không sốt.
• Dịch mũi đặc, có mùi hôi kéo dài, đồng thời tai cũng chảy mủ.
• Đau âm ỉ đến đau nhói, lan sâu vào trong tai, thường liên quan đến viêm lan từ xoang xuống tai giữa.
• Thính lực giảm rõ rệt ở một bên hoặc cả hai bên tai, âm thanh nghe được bị méo tiếng hoặc cảm giác xa xăm dần.
• Triệu chứng ù kéo dài và tăng dần, không cải thiện dù đã điều trị xong viêm xoang.

Các biểu hiện trên đôi khi đi kèm dấu hiệu toàn thân như sưng đau quanh mắt, nhìn mờ, chóng mặt, buồn nôn, sốt cao. Khi tình trạng trở nặng, có nguy cơ xuất hiện cơn đau đầu dữ dội, vùng sau tai sưng đỏ và vành tai bị đẩy lệch ra trước.

Nếu không có dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm kể trên, triệu chứng ù thường giảm dần khi kiểm soát tốt viêm xoang. Lúc này, bạn nên bắt đầu với các biện pháp hỗ trợ tại nhà để làm dịu cảm giác khó chịu ở phần tiếp theo.

3. Mẹo giảm ù tai nhanh chóng tại nhà do viêm xoang

Ù tai trong viêm xoang dù chỉ là hệ quả, nhưng vẫn gây khó chịu và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Khi triệu chứng còn nhẹ, bạn có thể áp dụng một số biện pháp đơn giản tại nhà dưới đây để làm dịu tình trạng, từ đó giảm cảm giác ù.

• Ngáp dài hoặc mở miệng sâu để kích hoạt vòi nhĩ và cân bằng áp suất tai trong. Nếu khó ngáp tự nhiên, bạn có thể hít sâu kết hợp mở miệng để tạo hiệu ứng tương tự, giúp thông đường dẫn khí giữa tai và họng.
• Nhai kẹo cao su hoặc uống từng ngụm nước nhỏ liên tục để tạo phản xạ nuốt, làm các cơ quanh vòi nhĩ hoạt động, từ đó mở thông đường dẫn khí giữa tai và họng một cách nhẹ nhàng.
• Chườm ấm muối rang (bọc muối nóng trong khăn vải, áp nhẹ lên vùng tai) để làm giãn cơ, giảm căng tức, hỗ trợ lưu thông khí trong tai giữa.
• Massage quanh vành tai, kết hợp ấn nhẹ hoặc kéo dái tai xuống để tăng tuần hoàn máu và giãn cơ, từ đó cảm giác ù dịu xuống nhanh hơn.
• Dùng ngón tay trỏ day nhẹ điểm lõm phía trước nắp tai trong 1-2 phút để tăng lưu thông máu, giải tỏa áp lực cho vòi nhĩ.

Tuy nhiên, không nên thực hiện các thao tác bịt mũi và thổi hơi mạnh (nghiệm pháp Valsalva) khi mũi đang nghẹt hoặc có nhiều dịch mủ. Việc này dễ đẩy dịch viêm ngược lên tai giữa, làm tăng nguy cơ viêm tai giữa cấp.

Các biện pháp trên chỉ giúp giảm cảm giác ù tai tạm thời. Để cải thiện lâu dài, cần xử lý nguyên nhân gốc là tình trạng viêm, phù nề niêm mạc mũi xoang. Nội dung này sẽ được làm rõ ở phần tiếp theo.

4. Kiểm soát viêm xoang – Chìa khóa giúp đẩy lùi tiếng ù tai

4.1. Các biện pháp hỗ trợ làm thông thoáng hốc xoang

Kiểm soát viêm xoang là yếu tố quan trọng để cải thiện cảm giác ù tai. Khi nghẹt mũi và ứ dịch được xử lý, áp lực lên vòi nhĩ sẽ giảm, nhờ đó tiếng ù cũng dịu xuống. Với trường hợp nhẹ, chưa xuất hiện dấu hiệu cảnh báo, bạn hãy thử bắt đầu từ các cách đơn giản dưới đây:

• Rửa mũi bằng nước muối sinh lý để làm sạch dịch nhầy, bụi bẩn và vi khuẩn tích tụ trong hốc xoang.
• Xông hơi nước ấm, có thể thêm tinh dầu bạc hà, khuynh diệp, sả. Hơi ấm làm loãng dịch tiết, giảm bít tắc, làm dịu niêm mạc.
• Chườm ấm vùng trán, sống mũi, gò má trong 10-15 phút để thúc đẩy tuần hoàn, giảm cảm giác đau xoang, tạo điều kiện cho dịch thoát ra dễ hơn.
• Giữ ẩm không khí, uống đủ nước ấm để niêm mạc bớt khô rát, dịch nhầy loãng hơn, hạn chế nghẹt mũi kéo dài.
• Giữ ấm vùng mũi, mặt, tai khi thời tiết thay đổi hay trở lạnh nhằm hạn chế kích ứng, giảm nguy cơ xoang phù nề tái phát.

Trong thực tế, nhiều người rửa mũi chưa đúng cách hoặc không duy trì đều đặn. Dịch nhầy vì vậy vẫn đặc, khó thoát ra ngoài, thậm chí chảy xuống họng gây ngứa cổ, ho, khiến tình trạng kéo dài. Khi đó, cần tập trung làm loãng đờm và duy trì đường thở thông thoáng để giảm áp lực lên vòi nhĩ.

4.2. Duy trì thói quen sinh hoạt giúp niêm mạc xoang nhanh hồi phục

Duy trì thói quen sinh hoạt tích cực mỗi ngày giúp niêm mạc mũi xoang phục hồi ổn định. Bạn nên uống đủ nước, ngủ đủ giấc, giữ môi trường sống sạch sẽ với độ ẩm phù hợp và kiểm soát căng thẳng để duy trì trạng thái thông thoáng cho vùng mũi xoang.

Ngược lại, tình trạng dễ kéo dài nếu tiếp tục tiếp xúc với các yếu tố gây kích ứng như hút thuốc lá, khói bụi, uống rượu bia thường xuyên, nằm máy lạnh lâu hoặc để gió lạnh thổi trực tiếp vào vùng mặt khi niêm mạc còn nhạy cảm.

5. Tổng kết

Ù tai do viêm xoang đa phần là biểu hiện lành tính, thường cải thiện khi tình trạng viêm, phù nề và tắc nghẽn trong xoang được kiểm soát. Điều quan trọng là nhận diện sớm các dấu hiệu cảnh báo như giảm thính lực rõ rệt, sốt cao, đau đầu dữ dội, sưng đau quanh mắt để thăm khám kịp thời. Với những trường hợp không có biểu hiện bất thường, bạn nên giữ bình tĩnh, hỗ trợ thông xoang đúng cách và tập trung xử lý nguyên nhân gây viêm để tiếng ù giảm dần.

Bên cạnh đó, bạn có thể tham khảo thêm TPBVSK Thiên Môn Bổ Phổi của Dược Bình Đông để chăm sóc sức khỏe hô hấp. Sản phẩm là sự kết hợp hài hòa giữa tinh hoa công thức thảo dược truyền thống và quy trình sản xuất hiện đại đạt chuẩn GMP, mang đến giải pháp hỗ trợ đa chiều: bổ phổi – giảm ho – dịu họng. Khi đường thở và phổi được chăm sóc tốt, các triệu chứng viêm mũi họng kéo dài sẽ được kiểm soát và hỗ trợ tốt cho quá trình phục hồi của xoang.

Bài viết được đồng hành bởi Dược Bình Đông với mong muốn mang đến các giải pháp chăm sóc sức khỏe từ thảo dược phù hợp với nhiều thế hệ gia đình Việt, giúp bạn an tâm chủ động chăm sóc hệ hô hấp mỗi ngày

Lưu ý: Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.