Hụt hơi khi ngủ: Nguyên nhân, dấu hiệu nguy hiểm và cách xử lý
Hụt hơi khi ngủ gây cảm giác thiếu không khí giữa giấc, đôi khi khiến người ngủ giật mình tỉnh dậy để hít sâu. Nguyên nhân có thể liên quan đến đường thở, tim hoặc tiêu hóa.
Ngáy to kèm ngừng thở, khó thở khi nằm hoặc thức giấc vì hụt hơi nhiều lần là lý do nên đi khám sớm. Gọi cấp cứu 115 nếu khó thở dữ dội, không nói được thành câu, ngực tức nặng hoặc môi tím tái.
Bài viết gồm 5 phần về biểu hiện, 6 nhóm nguyên nhân, dấu hiệu cấp cứu và cách xử trí trong đêm, thói quen có thể điều chỉnh và cách theo dõi triệu chứng.
Người bị hụt hơi khi ngủ thường có biểu hiện gì?
Vì sao có người đang ngủ lại giật mình vì thiếu hơi?
Dấu hiệu nào gợi ý ngưng thở khi ngủ?
Ngáy to, có những quãng ngừng thở rồi thở hổn hển là các dấu hiệu gợi ý. Người nằm cạnh thường dễ nhận thấy các quãng ngừng thở. Buồn ngủ ban ngày, đau đầu lúc thức dậy hoặc khó tập trung cũng là thông tin nên kể với bác sĩ. [1]
Ngưng thở khi ngủ có nguy hiểm không?
Ngưng thở khi ngủ kéo dài có liên quan đến tăng huyết áp, bệnh tim và đột quỵ. Nếu người nhà nhận thấy bạn nhiều lần ngừng thở, ngáy to hoặc thở hổn hển khi ngủ, hãy đi khám để được đánh giá và tư vấn điều trị phù hợp. [1]
Khi nào khó thở giữa đêm cần gọi cấp cứu?
Vừa tỉnh giấc vì hụt hơi, nên làm gì trước?
Khi nào có thể nằm ngủ lại sau cơn hụt hơi?
Mục lục bài viết (8 mục)
Đang ngủ say, bạn bỗng bật tỉnh, tay vô thức đặt lên ngực rồi hít một hơi thật sâu như vừa hụt mất không khí. Cảm giác có thể thoáng qua nhưng vẫn khiến bạn lo lắng, nhất là khi chưa rõ chuyện gì xảy ra trước lúc tỉnh dậy.
Hụt hơi khi ngủ có thể liên quan đến đường thở, bệnh tim hoặc trào ngược. Những dấu hiệu như ngáy to, khò khè, ợ chua hay khó thở khi nằm giúp bác sĩ định hướng nguyên nhân. Xem thêm các nguyên nhân thường gặp của hụt hơi. [1] [4] [8]
1. Hụt hơi khi ngủ: Biểu hiện, cơ chế và yếu tố liên quan
Hụt hơi khi ngủ là cảm giác thiếu không khí xuất hiện trong lúc đang say giấc, đôi khi khiến một người phải tỉnh dậy, hít sâu vài nhịp rồi mới thấy việc hô hấp trở lại dễ chịu hơn.
Trong ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ, các mô vùng họng có thể chùng xuống, làm đường thở hẹp hoặc tắc từng đợt. Người bệnh có thể bật tỉnh vì ngạt thở, hoặc chỉ biết có những đoạn ngừng thở khi được người nằm cạnh kể lại. [1]
Nguy cơ ngưng thở khi ngủ tăng ở người thừa cân, có cổ to hoặc uống nhiều rượu bia. Với người bị hen, không khí lạnh hoặc tác nhân dị ứng cũng có thể làm ho, khò khè và khó thở rõ hơn vào ban đêm. [1] [5]
2. 6 nhóm bệnh lý có thể gây ra khó thở khi ngủ ban đêm
Nếu nhiều lần thức giấc vì hụt hơi, nhất là khi ngáy to, có lúc ngừng thở hoặc khó thở khi nằm, nên đi khám sớm. Bảng dưới đây giúp bạn ghi nhận những dấu hiệu đi kèm để mô tả với bác sĩ. [1] [2] [4]
| Nhóm bệnh lý | Cơ chế | Dấu hiệu gợi ý |
|---|---|---|
| Ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ | Vùng họng hẹp lại hoặc tắc từng đợt khi ngủ. | Ngáy to, ngừng thở từng lúc, tỉnh giấc vì thở hổn hển, buồn ngủ ban ngày hoặc đau đầu khi thức dậy. [1] |
| Hen suyễn và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) | Đường thở hẹp khiến luồng khí đi qua khó hơn. Các triệu chứng hen có thể rõ về đêm hoặc sáng sớm. | Khò khè, ho, nặng ngực hoặc khó thở. Người mắc COPD có thể ho đờm và hụt hơi khi vận động. [5] [6] |
| Viêm mũi dị ứng, viêm xoang hoặc nghẹt mũi kéo dài | Mũi bị tắc có thể khiến người bệnh phải thở bằng miệng lúc ngủ. | Nghẹt hoặc chảy mũi, hắt hơi, khô họng khi thức dậy. Nếu vẫn thấy thiếu hơi khi thở bằng miệng, cần đánh giá thêm. [7] [2] |
| Trào ngược dạ dày thực quản (GERD) | Dịch dạ dày trào lên thực quản, đôi khi đến họng. | Ợ nóng, ợ chua, vị chua trong miệng, ho kéo dài hoặc khàn tiếng. [8] |
| Suy tim | Tim bơm máu kém hiệu quả có thể làm dịch ứ ở phổi. | Khó thở khi nằm, thức giấc vì thiếu hơi, phù mắt cá chân hoặc mệt khi vận động. [4] |
| Thiếu máu do thiếu sắt | Giảm hemoglobin làm giảm khả năng vận chuyển oxy. | Mệt, da nhợt, chóng mặt và hụt hơi, thường rõ khi gắng sức. Thức giấc vì hụt hơi lặp lại cần được đánh giá thêm. [9] [2] |
Ngưng thở khi ngủ kéo dài có liên quan đến nguy cơ tăng huyết áp, bệnh tim và đột quỵ. Nếu người nhà nhận thấy bạn có những quãng ngừng thở trong lúc ngủ, nên kể lại chi tiết này khi đi khám. [1]
3. Bị khó thở khi nằm ngủ phải làm sao ngay trong đêm?
3.1. Các dấu hiệu nguy hiểm cần cấp cứu khi khó thở giữa đêm
Gọi cấp cứu 115 ngay nếu khó thở dữ dội, không nói được thành câu, ngực tức nặng hoặc môi tím tái. Đau lan ra tay, lưng, cổ hoặc hàm và lú lẫn đột ngột cũng là dấu hiệu cần cấp cứu. [2] [11]
Nếu có người bên cạnh, nhờ họ gọi và làm theo hướng dẫn của tổng đài. Người đang khó thở nặng nên tránh tự lái xe đến bệnh viện. [2]
3.2. Cách ổn định nhịp thở sau khi thức giấc vì hụt hơi
Nếu cơn nhẹ, đang dịu dần và không có dấu hiệu cấp cứu, hãy ngồi dậy, tựa tay hoặc lưng vào chỗ chắc chắn và thả lỏng vai. Có thể nới cổ áo nếu đang gò bó. [3]
Khi đã dễ thở hơn, có thể hít nhẹ qua mũi nếu thấy thoải mái, rồi thở ra từ từ qua môi chúm nhẹ như khi làm ngọn nến lay động. Để nhịp thở tự chậm lại theo sức. [3]
Nếu khó thở không giảm, cần được đánh giá y tế sớm. Nếu cơn trở nặng hoặc xuất hiện dấu hiệu nguy hiểm ở trên, gọi 115. [2] [11]
3.3. Cách thư giãn và nằm ngủ lại sau một cơn hụt hơi về đêm
Chờ đến khi hơi thở trở lại như thường rồi mới nằm xuống ở tư thế thấy dễ chịu. Có thể thư giãn vai và hàm, để hơi thở đều, nhẹ theo nhịp tự nhiên. [3]
Nếu cứ nằm xuống lại khó thở hoặc thường xuyên giật mình vì thiếu hơi, nên đi khám sớm. Ghi lại số lần tỉnh giấc, tư thế lúc đó và các biểu hiện như ngáy to, đau ngực, ho, ợ chua hoặc phù chân. [1] [2] [4]
4. 5 nhóm thói quen giúp hạn chế những cơn khó thở về đêm
Chọn những điều chỉnh phù hợp với triệu chứng và bệnh nền của mình. Nếu cơn hụt hơi tái diễn, nên đặt lịch khám sớm song song với việc thay đổi thói quen. [1] [2]
| Thói quen | Vì sao cần lưu ý | Nên làm | Nên hạn chế |
|---|---|---|---|
| Ăn uống | Nằm ngay sau bữa ăn có thể làm triệu chứng trào ngược rõ hơn. | Nếu hay trào ngược về đêm, ăn xong ít nhất 3 giờ trước khi nằm. [10] | Ăn sát giờ ngủ hoặc dùng món hay làm triệu chứng nặng hơn. |
| Tư thế ngủ | Nằm nghiêng có thể giúp một số người bị ngưng thở khi ngủ thở dễ hơn. | Chọn tư thế dễ thở và trao đổi với bác sĩ nếu thường xuyên phải ngồi dậy mới thở được. [1] [4] | Cố nằm ngửa khi tư thế này làm khó thở tăng lên. |
| Môi trường phòng ngủ | Bụi nhà, nấm mốc và lông thú có thể kích thích viêm mũi dị ứng. | Giữ phòng thoáng, xử lý ẩm mốc và giặt chăn ga định kỳ. [7] | Khói thuốc và các tác nhân gây dị ứng đã biết. |
| Chuẩn bị trước giờ ngủ | Rượu bia và một số thuốc ngủ có thể làm ngưng thở khi ngủ nặng hơn. | Giữ giờ ngủ đều đặn, dành thời gian thư giãn. [1] | Rượu bia sát giờ ngủ và tự dùng thuốc ngủ khi chưa hỏi bác sĩ. |
| Vận động và cân nặng | Thừa cân là một yếu tố nguy cơ của ngưng thở khi ngủ. | Vận động đều theo sức. Nếu thừa cân, trao đổi với bác sĩ về mục tiêu cân nặng phù hợp. [1] | Cố tập khi đang khó thở hoặc có dấu hiệu nặng. |
5. Tổng kết: Theo dõi triệu chứng và chăm sóc hô hấp lâu dài
Hụt hơi khi ngủ có thể do nhiều nguyên nhân. Nếu cơn tái diễn, rõ hơn khi nằm hoặc đi kèm ngáy to, ngừng thở hay buồn ngủ ban ngày, hãy đi khám sớm. Khi khó thở dữ dội, không nói được thành câu, tức nặng ngực hoặc tím môi, gọi 115 ngay. [1] [2] [4] [11]
Với nhu cầu hỗ trợ giảm ho do viêm họng hoặc viêm phế quản, có thể tham khảo thông tin và đối tượng sử dụng trên nhãn TPBVSK Thiên Môn Bổ Phổi Bình Đông. [12]
TPBVSK Bát Tiên Bình Đông có công dụng hỗ trợ bồi bổ cơ thể và giảm mệt mỏi. Người hay hụt hơi về đêm nên đi khám để xác định nguyên nhân trước khi chọn sản phẩm hỗ trợ. [13]
Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
