Viêm khớp ngón tay: Nguyên nhân, Triệu chứng & Cách chữa

Khớp ở ngón tay là những khớp hoạt động nhiều nhất trên cơ thể, đóng vai trò quan trọng trong mọi hoạt động từ ăn uống, vui chơi đến làm việc. Do tính chất hoạt động liên tục, các khớp ở ngón tay sẽ dễ bị tổn thương hơn so với các khớp khác.

Viêm khớp ngón tay là tình trạng sưng tấy và viêm tại các khớp ngón tay, gây ra nhiều trở ngại cho người bệnh trong các hoạt động hàng ngày. Đây là căn bệnh khá phổ biến, xuất hiện ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là người cao tuổi. Để hiểu rõ hơn về nguyên nhân, triệu chứng và các dạng viêm khớp, bạn hãy theo dõi nội dung bài viết dưới đây.

1. Đôi nét về viêm khớp ngón tay

Viêm khớp ngón tay là tình trạng một hoặc nhiều khớp xuất hiện đau, sưng hoặc cứng, làm giảm khả năng cầm nắm và thực hiện các thao tác hằng ngày.

Bệnh có thể ảnh hưởng đến bất kỳ vị trí nào trên bàn tay. Các vị trí thường gặp gồm gốc ngón cái, khớp giữa các đốt và khớp gần đầu ngón tay. Mức độ ảnh hưởng tùy thuộc vào nguyên nhân, vị trí tổn thương và thời gian tiến triển.

Các biểu hiện có thể xuất hiện ở một hoặc nhiều ngón tay, bao gồm:

• Đau khớp: Cơn đau thường tăng khi cầm nắm, mở nắp chai, xoay chìa khóa hoặc thực hiện thao tác cần dùng lực. Khi tổn thương tiến triển, người bệnh có thể đau ngay cả lúc nghỉ ngơi.
• Cứng khớp: Các ngón tay khó co duỗi, đặc biệt vào buổi sáng, sau thời gian ít vận động hoặc sau một ngày sử dụng bàn tay liên tục.
• Sưng, nóng hoặc đỏ: Vùng tổn thương có thể sưng to và nhạy cảm khi chạm vào. Ở người bị thoái hóa khớp bàn tay, nốt Bouchard có thể xuất hiện tại khớp giữa. Nốt Heberden thường hình thành gần đầu ngón tay.
• Giảm khả năng vận động: Người bệnh có thể yếu tay, giảm lực cầm nắm hoặc gặp khó khăn khi thực hiện những thao tác nhỏ cần độ chính xác.

Khi bệnh kéo dài, các khớp có thể to, lệch hoặc biến dạng. Một số dạng như cổ thiên nga, Boutonnière hoặc lệch ngón về phía ngón út thường liên quan đến tổn thương khớp và gân tiến triển. Người bệnh cần được bác sĩ đánh giá khi xuất hiện những biểu hiện này.

2. Nguyên nhân

Việc xác định đúng nguyên nhân giúp người bệnh hiểu rõ đặc điểm triệu chứng và lựa chọn hướng xử lý phù hợp. Bảng dưới đây tổng hợp các nhóm nguyên nhân thường gặp cùng biểu hiện đặc trưng để bạn dễ theo dõi và phân biệt.

Nguy cơ mắc bệnh có thể tăng theo tuổi tác, tiền sử chấn thương, yếu tố gia đình, đặc thù công việc và thói quen sinh hoạt. Phụ nữ có nguy cơ mắc một số dạng viêm khớp cao hơn nam giới, trong khi hút thuốc liên quan rõ hơn đến nguy cơ và mức độ nặng của viêm khớp dạng thấp.

Người bệnh nên đi khám khi cơn đau kéo dài, tăng dần hoặc bắt đầu ảnh hưởng đến giấc ngủ và các hoạt động hằng ngày. Việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và hạn chế tình trạng cứng khớp, giảm khả năng vận động tiến triển.

Các dấu hiệu cần chú ý gồm đau chuyển từ âm ỉ sang đau nhói, bàn tay yếu, khớp to hoặc biến dạng, khó co duỗi và không thể nắm chặt bàn tay. Bạn cần được kiểm tra sớm nếu khớp đột ngột sưng nóng, đỏ, đau dữ dội hoặc đi kèm sốt, rét run và mệt nhiều.

3. Chẩn đoán viêm khớp ngón tay

Chẩn đoán sớm và đưa ra phương pháp điều trị kịp thời giúp ức chế hiệu quả nguyên nhân gây bệnh. Từ đó, tình trạng khớp ngón tay bị viêm sẽ thuyên giảm nhanh chóng. Trước tiên, bác sĩ tiến hành khám lâm sàng về các triệu chứng của bệnh, kiểm tra các dấu hiệu sưng trên khớp ngón tay.

Đối với các trường hợp phức tạp cần thêm thông tin để đảm bảo kết quả chẩn đoán chính xác, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh thực hiện:

• Xét nghiệm máu: Bác sĩ có thể chỉ định thực hiện các xét nghiệm máu để tìm nguyên nhân gây bệnh.
• Chẩn đoán hình ảnh: Chụp X-quang, chụp CT-scan và MRI, siêu âm,…

4. Phương pháp điều trị và chăm sóc giúp cải thiện tình trạng viêm khớp ngón tay

4.1. Phương pháp Tây y

Tùy thuộc tình trạng của người bệnh, các bác sĩ sẽ chỉ định cách điều trị phù hợp nhất. Điều trị bằng Tây y gồm có 2 phương pháp: Sử dụng thuốc và phẫu thuật.

Một số loại thuốc giảm đau, kháng viêm giúp bệnh nhân cải thiện những triệu chứng khó chịu (sưng, đỏ, đau,…). Lưu ý: Người bệnh chỉ nên sử dụng thuốc khi được bác sĩ chuyên khoa chỉ định, tùy thuộc vào nguyên nhân của bệnh. Các loại thuốc có thể kể đến là:

• Thuốc giảm đau Paracetamol: Giảm đau trong giai đoạn đầu của tình trạng viêm.
• Thuốc chống viêm không có steroid (NSAIDs): Giúp giảm đau và chống viêm tại nơi khớp bị tổn thương.
• Corticosteroid: Được chỉ định trong các trường hợp không phản ứng với các loại thuốc trên hoặc có dịch tụ ở khớp. Để tìm hiểu kỹ hơn về các loại thuốc trị viêm khớp bạn có thể tham khảo bài viết Thuốc trị viêm khớp.

Các loại thuốc tây giúp giảm đau nhanh chóng nhưng gây ra gánh nặng cho gan, thận và tình trạng viêm ở các khớp ngón tay dễ tái phát. Vì thế, việc sử dụng thuốc cần phải cẩn thận và không được tự ý thay đổi liều lượng dùng thuốc.

Bên cạnh dùng thuốc, phẫu thuật cũng được xem xét thực hiện khi tình trạng bệnh tiến triển nặng, không còn đáp ứng với các biện pháp điều trị nội khoa. Mục đích chính của phẫu thuật là hạn chế tối đa những biến chứng nguy hiểm do bệnh gây ra. Một số phương pháp phẫu thuật thường được thực hiện để điều trị là cắt bỏ gai xương, thay thế khớp ngón tay,…

4.2. Phương pháp Đông y

Theo Đông y, viêm khớp ngón tay được coi là bệnh thuộc chứng Tý trong Y học cổ truyền. Nguyên nhân bắt nguồn từ các yếu tố bên ngoài như phong, hàn, thấp cũng như từ các vấn đề nội tại như nguyên khí suy yếu và sự tạng phủ yếu của cơ thể. Sự xâm nhập của tà khí, đàm trọc, huyết ứ và tắc nghẽn kinh lạc có thể dẫn đến các triệu chứng như sưng đau, cứng khớp và biến dạng khớp. Y học cổ truyền tập trung vào điều trị nguyên nhân gây bệnh, loại bỏ triệu chứng đau, bồi bổ cơ thể, hỗ trợ quá trình tái tạo sụn khớp và ngăn chặn  nguy cơ tái phát của bệnh.

Một số cây thuốc nam được đánh giá cao về hiệu quả chữa trị khớp ngón tay bị viêm là: Dây đau xương, Độc hoạt, Kê huyết đằng, Đỗ trọng, Thổ phục linh, Ngưu tất (Cỏ xước), Trinh nữ hoàng cung, Đinh lăng, Ngải cứu, Lá lốt,…

Dưới đây là một số bài thuốc hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả:

Bài thuốc từ cây Xấu hổ

• Công dụng: Điều trị viêm khớp ngón tay, đau khớp ngón tay trỏ.
• Nguyên liệu: Rễ của cây xấu hổ, nước và rượu trắng từ 40 – 45 độ.
• Cách làm: Rửa sạch rễ cây Trinh nữ, chặt khúc nhỏ, phơi khô. Tẩm rễ cây với rượu trắng trong 15 phút. Sao vàng rễ cây, sắc với 500ml nước đến khi còn 1 bát. Chia thuốc làm 2 phần uống trong ngày, liên tục 1 tuần.

Bài thuốc từ hạt Gấc

• Công dụng: Điều trị viêm khớp ở ngón tay và các bệnh lý về xương khớp khác.
• Nguyên liệu: Hạt Gấc và rượu trắng > 40 độ.
• Cách làm: Tách bỏ vỏ cứng đen bên ngoài hạt Gấc và thái hạt thành lát mỏng. Cho hạt Gấc vào bình thủy tinh rồi đổ rượu trắng vào ngâm 20 – 25 ngày. Mỗi ngày dùng rượu hạt Gấc xoa bóp lên chỗ bị đau nhức 5 – 10 phút. Có thể thực hiện 1 lần/ngày hoặc xoa bóp khi bị đau nhức.

Bài thuốc từ lá Ngải cứu

• Công dụng: Điều trị viêm khớp ngón tay, đau xương khớp hoặc sưng đau khớp ngón tay.
• Nguyên liệu: 1 nắm lá Ngải cứu tươi, đắng và muối hạt, mật ong.
• Cách làm: Bạn hãy rửa sạch lá Ngải cứu, ngâm nước muối loãng, giã nát và vắt lấy nước cốt. Sau đó, bạn hãy pha nước Ngải cứu với mật ong, uống mỗi ngày 1 cốc. Bên cạnh đó, kết hợp chườm nóng theo công thức sao nóng lá Ngải cứu đã được rửa sạch với muối hạt to. Tiếp đến, bạn hãy cho hỗn hợp vào khăn mỏng, chườm lên khớp tay bị đau 1 – 2 lần mỗi ngày.

Ngoài ra, bạn cũng có thể tham khảo thêm một số bài thuốc Đông y sau:

Độc hoạt ký sinh thang

• Công dụng: Điều trị viêm khớp ngón tay, nhức mỏi xương khớp, phong tê thấp.
• Nguyên liệu: 12g Tang ký sinh, 12g Tần giao, 12g Đương quy, 12g Bạch thược, 12g Sinh địa, 12g Đỗ trọng, 12g Phục linh, 8g Độc hoạt, 8g Phòng phong, 8g Ngưu tất, 6g Xuyên khung, 4g Nhân sâm, 4g Nhục quế, 4g Cam thảo, 4g Tế tân.
• Cách làm: Sắc tất cả các nguyên liệu trên lấy nước uống.

Phòng phong thang gia giảm

• Công dụng: Điều trị tình trạng ngón tay bị viêm hoặc viêm khớp dạng thấp giai đoạn đầu.
• Nguyên liệu: 12g Phòng phong, 12g Đương quy, 12g Bạch thược, 12g Khương hoạt, 8g Quế chi, 8g Bạch linh, 8g Ma hoàng, 8g Tần giao, 6g Cam thảo.
• Cách làm: Sắc tất cả các nguyên liệu trên lấy nước uống.

Ý dĩ nhân thang gia giảm

• Công dụng: Điều trị tình trạng ngón tay bị viêm hoặc viêm khớp dạng thấp giai đoạn đầu.
• Nguyên liệu: 16g Ý dĩ, 12g Thương truật, 12g Đảng sâm, 8g Ma hoàng, 8g Khương hoạt, 8g Độc hoạt, 8g Phòng phong, 8g Huỳnh kỳ, 8g Ngưu tất, 8g Xuyên khung, 6g Quế chi, 6g Cam thảo.
• Cách làm: Sắc tất cả các nguyên liệu trên lấy nước uống.

Bên cạnh các bài thuốc, bạn cũng có thể áp dụng các phương pháp Y học cổ truyền để hỗ trợ điều trị bệnh như: châm cứu, xoa bóp – bấm huyệt,…

4.3. Vật lý trị liệu

Nhờ tính an toàn, dễ thực hiện và mang lại hiệu quả cao trong việc giảm đau và phục hồi chức năng vận động khớp, vật lý trị liệu ngày càng được ưa chuộng. Dưới đây là các kỹ thuật được áp dụng trong quá trình vật lý trị liệu:

• Mang nẹp: Nẹp được sử dụng để hỗ trợ và hạn chế chuyển động của khớp ngón tay, giúp giảm đau, ngăn ngừa tình trạng biến dạng của khớp.
• Chườm lạnh: Chườm lạnh giảm sưng tấy và viêm. Người bệnh nên chườm lạnh để xoa dịu cơn đau, giảm sưng và giúp các khớp tay dễ chịu hơn.
• Các bài tập: Các bài tập vật lý trị liệu cũng có thể giúp làm dịu cơn đau ở các khớp ngón tay do bệnh gây ra, mang lại sự thoải mái và linh hoạt cho người bệnh.

4.4. Chăm sóc bản thân tại nhà

Bên cạnh phương pháp điều trị được chỉ định, người bệnh nên điều chỉnh chế độ ăn uống, vận động và sinh hoạt để hỗ trợ giảm khó chịu, duy trì khả năng cử động của bàn tay.

Ưu tiên thực phẩm giàu vitamin C, omega-3 và các loại rau xanh như kiwi, bưởi, dâu tây, cá béo, bông cải hoặc cải kale. Đồng thời, hạn chế rượu bia, chất kích thích và những thực phẩm không phù hợp với tình trạng bệnh hoặc bệnh nền.

Duy trì các động tác nhẹ như nhấc từng ngón, căng ngón cái và nắm mở bàn tay để giảm cứng khớp. Nên tập chậm, trong giới hạn không gây đau tăng và dừng lại khi khớp sưng hoặc khó chịu rõ rệt.

Người bệnh cũng cần ngủ đủ, giữ tinh thần thoải mái và tránh sử dụng bàn tay liên tục trong thời gian dài. Với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, nên đọc kỹ hướng dẫn và tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi sử dụng.

5. Phòng ngừa viêm khớp ngón tay

Để giảm nguy cơ tổn thương các khớp ở bàn tay, bạn nên duy trì chế độ ăn đa dạng, kiểm soát cân nặng và xây dựng lối sống lành mạnh. Khi làm việc bằng tay trong thời gian dài, hãy nghỉ khoảng 5–10 phút sau mỗi giờ để các khớp được thư giãn.

Bên cạnh đó, cần sử dụng dụng cụ lao động đúng cách, hạn chế động tác lặp lại quá mức và thận trọng khi sinh hoạt để tránh bong gân, gãy xương hoặc chấn thương khớp. Người có nguy cơ cao hoặc xuất hiện đau, sưng, cứng khớp kéo dài nên chủ động thăm khám để được đánh giá sớm.

6. Tổng kết

Viêm khớp ngón tay có thể gây đau, cứng khớp và hạn chế khả năng cầm nắm, từ đó ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Người bệnh nên chủ động điều chỉnh chế độ ăn uống, vận động phù hợp và thăm khám khi triệu chứng kéo dài, đau tăng, yếu tay hoặc khớp có dấu hiệu biến dạng.

Bên cạnh hướng chăm sóc và điều trị được bác sĩ chỉ định, người dùng có thể tham khảo Thảo Linh Tiên Bình Đông để hỗ trợ bồi bổ xương khớp. Sản phẩm chứa các thành phần thảo dược như Dây đau xương, Đảng sâm, Kê huyết đằng, Đỗ trọng, Ngưu tất, Độc hoạt và Cốt toái bổ, do Dược Bình Đông sản xuất. Để được tư vấn cách sử dụng phù hợp, vui lòng liên hệ hotline (028) 39 808 808.

Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.